Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 114

Devanagari script

भवत्यक्षयमन्नं च बकुलै रर्चने रवेः । मदारपुष्पकैः पूजा सर्वकुष्ठविनाशिनी

Transliteration

bhavatyakṣayamannaṃ ca bakulai rarcane raveḥ | madārapuṣpakaiḥ pūjā sarvakuṣṭhavināśinī

Translation

بکول کے پھولوں سے روی دیو کی ارچنا کرنے سے اَکھوٹ اَنّ اور روزی نصیب ہوتی ہے۔ مدار کے پھولوں سے کی گئی پوجا ہر طرح کے کُشٹھ (جلدی) روگ کا نِواڑن کرتی ہے۔

Word by Word

• भवति: becomes/is produced
• भवति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• अक्षयम्: imperishable, inexhaustible
• अक्षयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अन्नम्)

• अन्नम्: food
• अन्नम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• बकुलैः: with bakula flowers
• बकुलैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: बकुल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• अर्चने: in worship
• अर्चने: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अर्चन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• रवेः: of the Sun
• रवेः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रवि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• मदारपुष्पकैः: with madāra blossoms
• मदारपुष्पकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मदार (प्रातिपदिक) + पुष्पक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मदारस्य पुष्पकैः)

• पूजा: worship
• पूजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सर्वकुष्ठविनाशिनी: destroyer of all skin-diseases
• सर्वकुष्ठविनाशिनी: Karta (Subject-complement/कर्तृपूरक)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + कुष्ठ (प्रातिपदिक) + विनाशिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां कुष्ठानां विनाशिनी)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim at Prabhāsa offers bakula blossoms and madāra flowers to a radiant Sūrya icon, with arghya-water shimmering; attendants hold flower-baskets; the sea-breeze and temple flags suggest the coastal kṣetra.

Characters & Entities

• Ravi (Sūrya)
• Bakula
• Madāra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverence to the Sun sustains life—food and health—when worship is done with prescribed offerings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra’s Sun-shrine tradition (Arkasthala) within the Prabhāsakṣetramāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offer bakula in Sun-worship for akṣaya-anna; offer madāra flowers for removal of skin diseases.