Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 73

Devanagari script

भग्नामपि गतां चैनां जरत्तरुतले स्थिताम् । सेचयिष्यंति ये भक्त्या जलसंपूर्णगंडुकैः

Transliteration

bhagnāmapi gatāṃ caināṃ jarattarutale sthitām | secayiṣyaṃti ye bhaktyā jalasaṃpūrṇagaṃḍukaiḥ

Translation

اگرچہ اُس کی مورتی ٹوٹی ہوئی ہو، اپنی جگہ سے ہٹ گئی ہو اور کسی بوڑھے درخت کے نیچے رکھی ہو، پھر بھی جو لوگ بھکتی کے ساتھ پانی سے بھرے برتنوں کے ذریعے اُس پر چھڑکاؤ/اَبھِشیک کریں گے—

Word by Word

• भग्नाम्: broken
• भग्नाम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भग्न (कृदन्त; भञ्ज् धातु)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘एना’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावना/अपवाद-बोधक अव्यय (even/also)

• गताम्: gone/removed
• गताम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गत (कृदन्त; गम् धातु)
• Form: भूतकृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘एना’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• एनाम्: her/this (goddess/image)
• एनाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• जरत्-तरु-तले: at the base of an old tree
• जरत्-तरु-तले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जरत् (प्रातिपदिक) + तरु (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-तत्पुरुष (जरतः तरोः तलम्), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• स्थिताम्: standing/placed
• स्थिताम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्थित (कृदन्त; स्था धातु)
• Form: भूतकृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘एना’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• सेचयिष्यन्ति: will water/sprinkle
• सेचयिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सिच् (धातु) [णिच्] → सेचयिष्यति
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; णिच्-प्रयोग (causative: cause to sprinkle/water)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (relative pronoun)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• जल-संपूर्ण-गण्डुकैः: with water-filled pots
• जल-संपूर्ण-गण्डुकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक) + संपूर्ण (कृदन्त/प्रातिपदिक) + गण्डुक (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (जलेन संपूर्णाः गण्डुकाः), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (local shrine under the old tree)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Under an old tree in Prabhāsa, a broken/displaced goddess-image rests on the ground; devotees approach with water pots (gaṇḍukā), gently sprinkling and bathing the image with reverent focus.

Characters & Entities

• Bhūtamātṛ (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion redeems neglect: even a broken or abandoned sacred form becomes worthy through reverent care and worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching is situated in Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya, emphasizing sanctity in its ritual landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

Sprinkling/bathing the goddess’s form with water carried in filled vessels, even when the shrine is humble (beneath an old tree).