Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 67

यम उवाच । तुष्टोऽस्मि तव भद्रं ते वरं वरय भामिनि । सापि वव्रे च राज्यं स्वं विनयावनतानना

yama uvāca | tuṣṭo'smi tava bhadraṃ te varaṃ varaya bhāmini | sāpi vavre ca rājyaṃ svaṃ vinayāvanatānanā

یم نے کہا: “میں تم سے خوش ہوں؛ تم پر برکت ہو۔ اے شریف خاتون، کوئی ور مانگو۔” اور اس نے بھی، عاجزی سے سر جھکا کر، اپنے راج کی بحالی کا ور چنا۔

यमःYama
यमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Pradhāna-pada (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त from तुष्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (predicate adjective of ‘अस्मि’)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st), एकवचन
तवof you; your
तव:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
भद्रम्good fortune
भद्रम्:
Sambandha (Benediction/आशीः)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आशीर्वादार्थक प्रयोग (benedictive usage)
तेto you
ते:
Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; सर्वनाम
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वरयchoose
वरय:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
भामिनिO fair lady
भामिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षा-अव्यय (also/even)
वव्रेchose
वव्रे:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्वम्her own
स्वम्:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘राज्यम्’)
विनयावनताननाwith face bowed in humility
विनयावनतानना:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविनय + अवनत + आनन (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘सा’); ‘विनयेन अवनतम् आननं यस्याः’ (face bowed with humility)

Yama (Dharmarāja); second half narratorial continuation

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: (ṛṣi audience, contextual)

Scene: Yama, now pleased, offers a boon; Sāvitrī bows with lowered face, choosing the restoration of her kingdom—an emblem of dharmic sovereignty regained.

Y
Yama (Dharmarāja)
S
Sāvitrī

FAQs

Humility and dharmic steadfastness attract divine favor, resulting in rightful restoration and blessings.

The episode is embedded in Prabhāsakṣetra-māhātmya, reinforcing the sanctity of Prabhāsa through exemplary dharma.

No explicit ritual; the verse introduces the boon-granting moment.