Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

Devanagari script

तां दृष्ट्वा यौवनप्राप्तां स्वां सुतां देवरूपिणीम् । उवाच राजा संमन्त्र्य पुत्र्यर्थं सह मन्त्रिभिः

Transliteration

tāṃ dṛṣṭvā yauvanaprāptāṃ svāṃ sutāṃ devarūpiṇīm | uvāca rājā saṃmantrya putryarthaṃ saha mantribhiḥ

Translation

اپنی بیٹی کو جوانی کو پہنچی ہوئی، دیوی کے مانند نورانی دیکھ کر بادشاہ نے وزیروں سے مشورہ کیا اور پھر بیٹی کے مستقبل کے بارے میں کہا۔

Word by Word

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; स्त्रीलिङ्गम्; द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund); ‘having seen’

• यौवनप्राप्ताम्: having attained youth
• यौवनप्राप्ताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यौवन + प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त (past participle) ‘attained’; द्वितीया-सम्बन्धे विशेषणम्

• स्वाम्: his own
• स्वाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• सुताम्: daughter
• सुताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• देवरूपिणीम्: of divine form
• देवरूपिणीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: देव + रूपिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवस्य रूपं यस्याः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• संमन्त्र्य: having consulted
• संमन्त्र्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: सम्-मन्त्र् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund); ‘having consulted’

• पुत्र्यर्थम्: for (his) daughter’s sake
• पुत्र्यर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: पुत्री + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्; द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; चतुर्थी-तत्पुरुषः (पुत्र्यै अर्थः)

• सह: together with
• सह: Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; सहार्थक-उपपद (with)

• मन्त्रिभिः: with ministers
• मन्त्रिभिः: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्; तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator within Prabhāsakṣetra-māhātmya context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A king in court beholds his youthful, radiant daughter; ministers stand nearby as he confers about her future, with Prabhāsa’s sacred coastal aura implied.

Characters & Entities

• King
• Ministers
• Daughter (Sāvitrī/Padmā context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Major life decisions should follow dharmic deliberation—seeking wise counsel and acting responsibly.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra provides the sacred narrative frame, even when the verse focuses on royal duty.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; it introduces the dharmic deliberation leading toward marriage arrangements.