Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

तं दृष्ट्वा पूजयित्वा तु कामदेवसमो भवेत् । स्वर्गविद्याधरीणां च जायते चित्तमोहकः

Transliteration

taṃ dṛṣṭvā pūjayitvā tu kāmadevasamo bhavet | svargavidyādharīṇāṃ ca jāyate cittamohakaḥ

Translation

اس کے دیدار اور پوجا کے بعد انسان کام دیو کے برابر ہو جاتا ہے؛ اور آسمانی وِدیادھریوں کے درمیان بھی دلوں کو موہ لینے والا بن جاتا ہے۔

Word by Word

• तम्: him/that (object)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; सर्वनाम

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (Adverbial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया; धातुः: दृश्

• पूजयित्वा: having worshipped
• पूजयित्वा: Kriya (Adverbial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया; धातुः: पूज्

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधान/विरोधार्थक

• कामदेवसमः: equal to Kāma(deva)
• कामदेवसमः: Karta (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कामदेव (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (उपमान-तत्पुरुषः: कामदेवेन समः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• स्वर्गविद्याधरीणाम्: of the heavenly Vidyādharīs
• स्वर्गविद्याधरीणाम्: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक) + विद्याधरी (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (स्वर्गस्य विद्याधर्यः); स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• जायते: is born/arises
• जायते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• चित्तमोहकः: one who enchants minds
• चित्तमोहकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: चित्त (प्रातिपदिक) + मोहक (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (चित्तं मोहयति इति/चित्तस्य मोहकः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

Speaker

Īśvara (Śiva) (continued)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Anaṅgeśvara

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim couple or devotee offers flowers and bilva to the Anaṅgeśvara liṅga; Kāmadeva’s presence is suggested as a subtle aura—spring blossoms, sugarcane bow motif—while celestial Vidyādharīs look on, enchanted.

Characters & Entities

• Kāmadeva
• Vidyādharīs
• Anaṅgeśvara (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana and pūjā at a praised tīrtha are said to confer extraordinary auspicious qualities and merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Anaṅgeśvara in Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform darśana (see the deity) and pūjā (worship).