Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

वैनतेयश्च देवेशि ज्ञात्वा क्षेत्रं तु वैष्णवम् । लिंगं प्रतिष्ठयामास सर्वपापप्रणाशनम्

Transliteration

vainateyaśca deveśi jñātvā kṣetraṃ tu vaiṣṇavam | liṃgaṃ pratiṣṭhayāmāsa sarvapāpapraṇāśanam

Translation

اے دیویِ دیوان! وینتیہ (گرُڑ) نے اس کھیتر کو ویشنو پُنّیہ بھومی جان کر، ایسا لِنگ پرتیِشٹھت کیا جو سب گناہوں کا نाश کرنے والا ہے۔

Word by Word

• वैनतेयः: Vainateya (Garuda)
• वैनतेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वैनतेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)

• देवेशि: O mistress of the gods
• देवेशि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवेशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानाम् ईशी); Feminine, Vocative, Singular

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: √ज्ञा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund) अव्यय; √ज्ञा + क्त्वा; 'having known'

• क्षेत्रम्: the sacred place
• क्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative, Singular

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधार्थक निपात (particle)

• वैष्णवम्: Vishnu-related
• वैष्णवम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वैष्णव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; adjective agreeing with क्षेत्रम्; Neuter, Accusative, Singular

• लिङ्गम्: liṅga (emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative, Singular

• प्रतिष्ठयामास: established
• प्रतिष्ठयामास: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति√स्था (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative stem (णिच्) 'to establish' + लिट्; Perfect, Active, 3rd person, Singular

• सर्वपापप्रणाशनम्: destroyer of all sins
• सर्वपापप्रणाशनम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पाप + प्रणाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (सर्वेषां पापानां प्रणाशनम्); adjective of लिङ्गम्; Neuter, Accusative, Singular

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Garuḍeśvara (Vainateya-pratiṣṭhita-liṅga)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Garuḍa, recognizing the Vaiṣṇava nature of the region, installs a Śiva-liṅga; the act is portrayed as a powerful consecration that annihilates sins.

Characters & Entities

• Vainateya (Garuḍa)
• Devī
• Vaiṣṇava kṣetra
• Liṅga (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places transcend sectarian boundaries: in a Vaiṣṇava kṣetra, a Śaiva liṅga can also be established for universal purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Garuḍeśvara—associated with Vainateya’s installation of a sin-destroying liṅga in Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pratiṣṭhā is referenced as the foundational sacred act performed by Garuḍa.