Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 152›Shloka 5
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

तंत्रीभ्यो वाद्यमानाभ्यो ब्राह्मणाः पतिता भुवि । सप्त स्वरास्ते विख्याता मूर्च्छिताः षड्जकादयः

Transliteration

taṃtrībhyo vādyamānābhyo brāhmaṇāḥ patitā bhuvi | sapta svarāste vikhyātā mūrcchitāḥ ṣaḍjakādayaḥ

Translation

جب ان تاروں کو چھیڑا گیا تو برہمن زمین پر گر پڑے۔ وہی ترتیب سے مشہور سات سُر بنے—مورچھنا میں بندھے ہوئے، شَڈج وغیرہ سے آغاز کرتے ہوئے۔

Word by Word
तन्त्रीभ्यःfrom the strings
तन्त्रीभ्यः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतन्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), बहुवचन; Ablative plural
वाद्यमानाभ्यःbeing played
वाद्यमानाभ्यः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Root√वद्/√वाद् (धातु) (णिच्) → वाद्य; वाद्यमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकर्मणि-वर्तमानकृदन्त (शानच्), स्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, बहुवचन; Present passive participle, feminine ablative plural (agreeing with तन्त्रीभ्यः)
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural
पतिताःfallen
पतिताः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeAdjective
Root√पत् (धातु) → पतित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Past participle used predicatively
भुविon the ground
भुवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: भुव्/भू)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; Locative singular
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; here qualifying स्वराः; Numeral (indeclinable-like)
स्वराःnotes, tones
स्वराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural
तेthey/those
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Pronoun nominative plural (referring to स्वराः)
विख्याताःwell-known
विख्याताः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeAdjective
Rootवि-√ख्या (धातु) → विख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'well-known'
मूर्च्छिताःcombined/arranged
मूर्च्छिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√मूर्छ् (धातु) → मूर्च्छित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'arranged/combined (in a scale)'
षड्जकादयःṢaḍjaka and the rest
षड्जकादयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootषड्जक + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'ṣaḍjaka etc.' (group name)
Speaker

Īśvara (Śiva) (narrating)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nāradeśvara (mythic authority via sapta-svara origin)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: As Nārada plays, the vibrating strings emit overwhelming force; brāhmaṇas tumble to earth; from the resonances emerge the famed seven notes in ordered sequence beginning with Ṣaḍja.

Characters & Entities
B
Brāhmaṇas
S
Sapta Svara (seven notes)
Ṣ
Ṣaḍja

FAQs

Sound (nāda) is treated as sacred and world-forming; Purāṇic lore links cultural arts to cosmic and dharmic origins.

The verse is part of the Nāradeśvara origin narrative within Prabhāsakṣetra Māhātmya, though it speaks broadly of cosmic events.

None; it provides an origin explanation (kathā) for the seven notes.

←Previous Verse
Next Verse→