Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा यद्राज्ञा समुदीरितम् । गमनाय मतिं चक्रे शिवरात्र्या उपोषणे

tasya tadvacanaṃ śrutvā yadrājñā samudīritam | gamanāya matiṃ cakre śivarātryā upoṣaṇe

بادشاہ کے کہے ہوئے وہ کلمات سن کر اس نے جانے کا ارادہ کر لیا—شِو راتری کی رات اُپواس رکھنے کے عزم کے ساتھ۔

तस्यof him/that (person)
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
वचनम्speech, statement
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial to main action/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + क्त्वा (अव्यय-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (prior action)
यत्which (that which)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karana/Karta (Agent in passive sense; by the king/करण/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
समुदीरितम्uttered, spoken
समुदीरितम्:
Visheshana (Qualifier of यत्/वचनम्)
TypeAdjective
Rootसम्+उद्+ईर् (धातु) → समुदीरित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकर्मणि-भूतकृदन्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
गमनायfor going
गमनाय:
Sampradana (Purpose/recipient; for going/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootगमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन (Singular)
मतिम्intention, resolve
मतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
चक्रेmade, formed
चक्रे:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
शिवरात्र्याःof Śivarātri
शिवरात्र्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशिवरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
उपोषणेin the fast (observance)
उपोषणे:
Adhikarana (Location/occasion; in the fast/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउपोषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: After hearing the king’s words, the queen makes up her mind to go and to fast on Śivarātri night.

Ś
Śivarātri
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Pilgrimage is strengthened by vrata: inner discipline (fasting) aligns the seeker with Śiva’s grace and the tīrtha’s power.

Prabhāsa-kṣetra is the implied destination, within the Prabhāsakṣetramāhātmya narrative.

Śivarātri upoṣaṇa—fasting/observance on the night of Śivarātri.