Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 78

Devanagari script

इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं ब्रह्मकुण्डजम् । तव स्नेहेन देवेशि किमन्यत्परिपृच्छसि

Transliteration

iti saṃkṣepataḥ proktaṃ māhātmyaṃ brahmakuṇḍajam | tava snehena deveśi kimanyatparipṛcchasi

Translation

یوں اختصار کے ساتھ برہماکنڈ سے پیدا ہونے والی عظمت بیان کر دی گئی۔ اے دیویِ دیویشوری، تمہاری محبت کے سبب—اب اور کیا پوچھنا چاہتی ہو؟

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-निपात (quotative/closure particle)

• संक्षेपतः: briefly
• संक्षेपतः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: संक्षेप (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)

• प्रोक्तम्: has been stated
• प्रोक्तम्: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-उच् (धातु)
• Form: कृदन्त; क्त-प्रत्यय (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• माहात्म्यम्: the greatness (account)
• माहात्म्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• ब्रह्मकुण्डजम्: born from/pertaining to Brahma-kuṇḍa
• ब्रह्मकुण्डजम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मकुण्ड-ज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ब्रह्मकुण्डात् जातम्)

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम

• स्नेहेन: out of affection
• स्नेहेन: Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण)
• Type: Noun
• Root: स्नेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• देवेशि: O goddess, ruler of the gods
• देवेशि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवेशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (देवानाम् ईशी)

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; प्रश्न-सर्वनाम

• अन्यत्: other
• अन्यत्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• परिपृच्छसि: do you ask
• परिपृच्छसि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि-प्रच्छ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Unknown (contextual narrator within Prabhāsakṣetra-māhātmya dialogue; speaker addresses a Goddess as 'Deveśī')

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahmakuṇḍa

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva (Īśvara) concludes the Brahmakuṇḍa-māhātmya, addressing Devī with affectionate composure, as the sacred kuṇḍa and its ghāṭa shimmer nearby in Prabhāsa-kṣetra.

Characters & Entities

• Brahmakuṇḍa
• Deveśī (Goddess)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred knowledge is transmitted as māhātmya—condensed, authoritative praise meant to inspire faith, pilgrimage, and practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Brahmakuṇḍa in Prabhāsa-kṣetra; the verse explicitly summarizes its māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it functions as a concluding summary and invites further inquiry in the ongoing dialogue.