Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

सेवितं सर्वदेवैस्तु सिद्धैः साध्यैर्ग्रहैस्तथा । अप्सरोमुनिभिर्दिव्यैर्यक्षैश्च पन्नगैः सदा

sevitaṃ sarvadevaistu siddhaiḥ sādhyairgrahaistathā | apsaromunibhirdivyairyakṣaiśca pannagaiḥ sadā

وہ تیرتھ ہمیشہ سب دیوتاؤں کے زیرِ زیارت رہتا ہے—سدھوں، سادھیوں اور گرہوں تک کے لیے؛ دیوی اپسراؤں اور رشیوں کے لیے، اور یکشوں اور ناگوں کے لیے بھی ہمیشہ۔

सेवितम्served/worshipped
सेवितम्:
Visheshana (Predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootसेव् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)
सर्वदेवैःby all the gods
सर्वदेवैः:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootसर्व + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); समासः—सर्वे देवाः (कर्मधारय)
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधार्थक-निपात (emphatic/contrast particle)
सिद्धैःby the Siddhas
सिद्धैः:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
साध्यैःby the Sādhyas
साध्यैः:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootसाध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
ग्रहैःby the planets/seizers
ग्रहैः:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
तथाalso/likewise
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/तुल्यार्थक (also/likewise)
अप्सरोमुनिभिःby Apsarases and sages
अप्सरोमुनिभिः:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootअप्सरस् + मुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); समासः—अप्सरसः च मुनयः च (द्वन्द्व)
दिव्यैःdivine
दिव्यैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
यक्षैःby Yakṣas
यक्षैः:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
पन्नगैःby serpents (Nāgas)
पन्नगैः:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootपन्नग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
सदाalways
सदा:
Kala-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

Śiva (Īśvara/Maheśvara)

Tirtha: Brahmakuṇḍa (contextual)

Type: kund

Scene: A luminous tīrtha bank crowded not by humans but by celestial orders: devas with crowns, siddhas in yogic flight, sādhyas, grahas as radiant planetary deities, apsarases with garlands, sages in meditation, yakṣas as guardians, and nāgas rising from waters.

D
Devas
S
Siddhas
S
Sādhyas
G
Grahas
A
Apsarases
M
Munis
Y
Yakṣas
N
Nāgas (Pannagas)

FAQs

A mahā-tīrtha is portrayed as cosmically recognized—visited by divine and semi-divine orders—underscoring its exceptional sanctity.

The described tīrtha in the eastern quarter of Prabhāsa—contextually Brahmakuṇḍa.

No explicit rite is stated; the verse emphasizes the tīrtha’s continual divine attendance.