Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

तस्यां स्नात्वा नरो यस्तु चित्रादित्यं प्रपश्यति । स याति परमं स्थानं यत्र देवो दिवाकरः

Transliteration

tasyāṃ snātvā naro yastu citrādityaṃ prapaśyati | sa yāti paramaṃ sthānaṃ yatra devo divākaraḥ

Translation

اور جو شخص اس (ندی) میں اشنان کر کے چترادتیہ کے درشن کرے، وہ اُس پرم دھام کو پہنچتا ہے جہاں دیواکر دیو (سورج) کا واس ہے۔

Word by Word

• तस्याम्: in her/in that (river)
• तस्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund): 'having bathed'

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle: emphasis)

• चित्रादित्यम्: Citrāditya (a form/name of the Sun)
• चित्रादित्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चित्र-आदित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रपश्यति: sees/beholds
• प्रपश्यति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√पश्/दृश् (धातु: प्रपश्/प्रपश्य)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• याति: goes/attains
• याति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन

• परमम्: supreme
• परमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (qualifying sthānam)

• स्थानम्: abode/place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (relative adverb: 'where')

• देवः: the god
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• दिवाकरः: the Sun (maker of day)
• दिवाकरः: Visheshana (Appositional qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: दिवा-कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; देवस्य विशेषणरूपेण

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Citrapathā

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim bathes in the river Citrapathā, then stands with folded hands before Citrāditya; the Sun’s disk blazes above, suggesting the ‘parama-sthāna’ of Divākara.

Characters & Entities

• Citrāpathā (river)
• Citrāditya
• Divākara (Sūrya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage becomes complete through both purification (snāna) and devotion (darśana), leading to exalted spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Citrāpathā river-tīrtha and the Citrāditya (Sūrya) shrine within Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathed in the river (snāna) and then perform darśana of Citrāditya (Sūrya).