Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

दृष्ट्वा नदीं महादेवि पितरः स्वर्गसंस्थिताः । गायंति तत्र सामानि नृत्यन्ति च हसंति च

dṛṣṭvā nadīṃ mahādevi pitaraḥ svargasaṃsthitāḥ | gāyaṃti tatra sāmāni nṛtyanti ca hasaṃti ca

اے مہادیوی، ندی کے درشن سے سوَرگ میں بسنے والے پِتر وہاں سامن کے بھجن گاتے ہیں؛ وہ ناچتے بھی ہیں اور ہنستے بھی ہیں۔

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): ‘having seen’
नदीम्the river
नदीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; ‘दृष्ट्वा’ इत्यस्य कर्म
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—महा + देवी (कर्मधारयः: ‘great goddess’)
पितरःthe ancestors
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
स्वर्गसंस्थिताःsituated in heaven
स्वर्गसंस्थिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वर्ग + संस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—स्वर्गे संस्थिताः (सप्तमी-तत्पुरुषः); ‘पितरः’ इत्यस्य विशेषणम्
गायन्तिthey sing
गायन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (there)
सामानिSāman chants/hymns
सामानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम्; ‘गायन्ति’ इत्यस्य कर्म
नृत्यन्तिthey dance
नृत्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनृत् (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (and)
हसन्तिthey laugh
हसन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहस् (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्

Skanda (deduced)

Tirtha: Citrāpathā-nadī

Type: ghat

Listener: mahādevī (Great Goddess)

Scene: Celestial Pitṛs appear above the riverbank, garlanded and radiant, singing Sāman chants; some dance, some laugh, while below a devotee beholds the river in awe.

C
Citrāpathā (river)
P
Pitṛs
S
Sāman (Sāmaveda hymns)

FAQs

A tīrtha is not only for the living; it also benefits the ancestors, strengthening intergenerational dharma through śrāddha and remembrance.

The river-tīrtha (Citrāpathā) in Prabhāsa Kṣetra, portrayed as a place that delights the Pitṛs.

Not explicit in this verse, but it frames the tīrtha as especially suitable for Pitṛ-related rites (expanded in following verses).