Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 38

Devanagari script

ततो मे सर्वसिद्धिः स्यान्निर्वृतिश्च परा भवेत् । एवं चिंतयतस्तस्य धर्मराजस्य भामिनि

Transliteration

tato me sarvasiddhiḥ syānnirvṛtiśca parā bhavet | evaṃ ciṃtayatastasya dharmarājasya bhāmini

Translation

“تب تمام کامیابیاں میری ہوں گی اور اعلیٰ ترین سکونِ قلب پیدا ہوگا۔” یوں دھرم راج اسی طرح سوچ رہا تھا—اے روشن چہرہ خاتون—(قصہ آگے بڑھتا ہے)۔

Word by Word

• ततः: from that; then
• ततः: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेतौ/अनन्तर्ये (therefrom/then)

• मे: for me; my
• मे: Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी, एकवचन (genitive/dative singular: my/to me)

• सर्वसिद्धिः: complete success
• सर्वसिद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व + सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (सर्वा सिद्धिः)

• स्यात्: would be
• स्यात्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (would be)

• निर्वृतिः: cessation; bliss
• निर्वृतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निर्वृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (fem., nominative singular)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction: and)

• परा: supreme
• परा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (fem., nominative singular)

• भवेत्: might be
• भवेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (might become)

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus)

• चिन्तयतः: of (him) thinking
• चिन्तयतः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, षष्ठी, एकवचन (genitive singular: of (him) thinking)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (masc., genitive singular)

• धर्मराजस्य: of Dharmarāja
• धर्मराजस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: धर्मराज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (masc., genitive singular)

• भामिनि: O lovely lady
• भामिनि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भामिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (fem., vocative singular)

Speaker

Īśvara (Śiva), continuing narration (addressing a female listener)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (frame of the episode)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī/Umā (addressed as bhāminī)

Visual Art Cues

Scene: Dharmarāja, inwardly contemplating attainment and supreme peace, pauses within the sacred coastal landscape of Prabhāsa; the moment is contemplative, foreshadowing a karmic turn.

Characters & Entities

• Dharmarāja (Yama)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is sustained by right knowledge and right instruments; when governance aligns with truth, it yields success and inner peace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse remains within Prabhāsakṣetra māhātmya’s narrative arc, indirectly reinforcing the sanctity that generated Citra’s excellence.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative transition emphasizing the anticipated fruits of associating with a truly wise agent.