Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

श्रीपञ्चम्यां नरो यस्तु पूजयेत्तां विधानतः । गन्धपुष्पादिभिर्भक्त्या तस्यालक्ष्मीभयं कुतः

Transliteration

śrīpañcamyāṃ naro yastu pūjayettāṃ vidhānataḥ | gandhapuṣpādibhirbhaktyā tasyālakṣmībhayaṃ kutaḥ

Translation

شری پنچمی کے دن جو شخص مقررہ وِدھی کے مطابق، خوشبو، پھول وغیرہ کے ساتھ بھکتی سے اُس کی پوجا کرے—اُسے اَلکشمی (بدبختی) کا خوف کیسے رہ سکتا ہے؟

Word by Word

• श्रीपञ्चम्याम्: on (the day of) Śrīpañcamī
• श्रीपञ्चम्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + पञ्चमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन (locative singular); तत्पुरुष-समास (श्रियाः पञ्चमी/श्रीसम्बन्धिनी पञ्चमी)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative pronoun)

• तु: indeed/and
• तु: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/contrast particle)

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd person singular)

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन (accusative singular)

• विधानतः: according to the prescribed rule
• विधानतः: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: विधान (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)

• गन्धपुष्पादिभिः: with perfumes, flowers, etc.
• गन्धपुष्पादिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गन्ध (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, बहुवचन (instrumental plural); समाहार/तत्पुरुष (गन्धपुष्पादयः)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, एकवचन (instrumental singular)

• तस्य: for him/of him
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, एकवचन (genitive singular)

• अलक्ष्मीभयम्: fear of misfortune
• अलक्ष्मीभयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अलक्ष्मी (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अलक्ष्म्याः भयम्)

• कुतः: whence/how (could it be)?
• कुतः: Sambandha (Question/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: कुतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक (interrogative adverb: from where/how)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahodaya (Mahālakṣmī pīṭha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: General devotee audience; instruction framed as universal (naro yaḥ tu)

Visual Art Cues

Scene: A Śrīpañcamī pūjā scene: devotees bathed and dressed in clean garments offer gandha, puṣpa, dhūpa, dīpa to Mahālakṣmī; a personified Alakṣmī retreats beyond the threshold; the shrine glows with orderly abundance.

Characters & Entities

• Śrīpañcamī
• Mahālakṣmī
• Alakṣmī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Timely, rule-guided worship joined with devotion is said to convert spiritual merit into tangible well-being and freedom from misfortune.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Implicitly the Mahodaya pīṭha of Mahālakṣmī in the Prabhāsa-kṣetra context.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship the Goddess on Śrīpañcamī with prescribed procedure, offering fragrances, flowers, and related items with devotion.