Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 69

Devanagari script

इदं स्थानं परं श्रेष्ठं मम व्रतनिषेवणम् । इदं लिंगं परं ब्रह्म अनादीशेति संज्ञितम्

Transliteration

idaṃ sthānaṃ paraṃ śreṣṭhaṃ mama vrataniṣevaṇam | idaṃ liṃgaṃ paraṃ brahma anādīśeti saṃjñitam

Translation

یہ مقام نہایت برتر ہے—یہیں میرا ورت نیک طریقے سے ادا ہوتا ہے۔ یہ لِنگ ہی پرم برہمن ہے، جو ‘انادی ش’ کے نام سے موسوم ہے۔

Word by Word

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — nominative/accusative singular (context: ‘this’)

• स्थानम्: place, abode
• स्थानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — nominative/accusative singular

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — agrees with स्थानम्

• श्रेष्ठम्: best, excellent
• श्रेष्ठम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — agrees with स्थानम्

• मम: of me, my
• मम: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — genitive singular

• व्रत-निषेवणम्: practice/observance of (my) vow
• व्रत-निषेवणम्: Karta (Predicate nominative/कर्तृ-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक) + निषेवण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — nominative/accusative singular; तत्पुरुषः (व्रतस्य निषेवणम्)

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• लिङ्गम्: liṅga (emblem)
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — agrees with लिङ्गम्/ब्रह्म

• ब्रह्म: Brahman, the Absolute
• ब्रह्म: Karta (Predicate nominative/कर्तृ-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — nominative/accusative singular

• अनादीश: Anādīśa
• अनादीश: Sambandha (Name/संज्ञा)
• Type: Noun
• Root: अनादीश (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — nominative singular (as name)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (उद्धरण-निपात) — quotative particle

• संज्ञितम्: is named
• संज्ञितम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + ज्ञा (धातु) → संज्ञित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘named/called’ (predicate)

Speaker

Śiva (explicit via ‘mama’—my vow/observance)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Anādīśa-liṅga at Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A serene proclamation scene: the sacred place shines as ‘parama-śreṣṭha’; the Anādīśa liṅga stands radiant, while a devotee or deity indicates it as para-brahman; ascetic vow-symbols (water-pot, rudrākṣa, bilva) appear nearby.

Characters & Entities

• Anādīśa
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The holy site is not merely geographic; it is a locus where vow, worship, and realization of the Supreme (Brahman) converge in the liṅga.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, highlighting the Anādīśa liṅga as the supreme focus.

What ritualistic prescription is mentioned?

Vrata-niṣevaṇa (observance of a sacred vow) is praised as being especially fulfilled at this place.