Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

तस्य सूक्ष्मा प्रभा या तु आदितेजोविनिःसृता । तया व्याप्तं महादेवि यावद्द्वादशयोजनम्

Transliteration

tasya sūkṣmā prabhā yā tu āditejoviniḥsṛtā | tayā vyāptaṃ mahādevi yāvaddvādaśayojanam

Translation

لیکن سورج کے جلال سے جو لطیف روشنی نکلتی ہے، اے مہادیوی! اسی سے بارہ یوجن تک کا علاقہ پھیل کر بھر جاتا ہے۔

Word by Word

• तस्य: of that (radiance/it)
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• सूक्ष्मा: subtle
• सूक्ष्मा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सूक्ष्म (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रभा इति विशेषणम्

• प्रभा: radiance; glow
• प्रभा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• या: which
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-यः/या (relative pronoun)

• तु: indeed; but
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)

• आदि: primeval; original
• आदि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, अव्ययीभाववत् पूर्वपद (as first/primordial); तेजः इति विशेषणम्

• तेजः: from radiance
• तेजः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; विनिःसृता इत्यस्य अपादानम्

• विनिःसृता: issued forth; emanated
• विनिःसृता: Karta (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: वि+निः+सृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)

• तया: by that (radiance)
• तया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• व्याप्तम्: pervaded
• व्याप्तम्: Karta (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: व्याप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त

• महादेवि: O great goddess
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास

• यावत्: up to; as far as
• यावत्: Visheshana (Extent qualifier/विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्ययार्थ)
• Form: परिमाण/अवधि-बोधक-अव्यय

• द्वादश: twelve
• द्वादश: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वादश (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्याविशेषणम्; योजनम् इति विशेषणम्

• योजनम्: yojana (measure)
• योजनम्: Karma (Extent/object of measure/कर्म)
• Type: Noun
• Root: योजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd) एकवचन; परिमाणार्थे (measure)

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (sūkṣma-prabhā-vyāpti)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: A vast mandala of light spreading from a solar source: near the center, visible golden dust; farther out, a translucent, subtle glow reaching twelve yojanas, with the landscape fading into luminous haze.

Characters & Entities

• Āditya/Sūrya (implied)
• Mahādevī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine tejas operates on both gross and subtle levels, extending the tīrtha’s sanctity beyond visible markers.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra/Arkasthala’s wider sacred zone, described as extending to twelve yojanas by subtle radiance.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the focus is on the metaphysical extent of the site’s sanctity.