Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

ईश्वर उवाच । इत्युक्ता ऋषयो देवि लज्जयाऽनतकन्धराः । प्रत्यालोच्य यथान्यायं वसिष्ठं समनूद्वहन्

īśvara uvāca | ityuktā ṛṣayo devi lajjayā'natakandharāḥ | pratyālocya yathānyāyaṃ vasiṣṭhaṃ samanūdvahan

ایشور نے کہا: “یوں کہے جانے پر، اے دیوی، رشیوں نے شرم سے سر جھکا لیے۔ پھر مناسب طریقے سے مشورہ کر کے انہوں نے وِسِشٹھ کو اس راہ پر آمادہ کیا۔”

īśvaraḥthe Lord
īśvaraḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
itithus
iti:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
uktāḥhaving been spoken to/addressed
uktāḥ:
Viśeṣaṇa (of ṛṣayaḥ)
TypeAdjective
Rootukta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √vac)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); भूतकृदन्त (past passive participle)
ṛṣayaḥthe sages
ṛṣayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
deviO Goddess
devi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, संबोधन (Vocative), एकवचन (Singular)
lajjayāwith shame
lajjayā:
Karaṇa/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootlajjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
anatabowed
anata:
Viśeṣaṇa (in compound)
TypeAdjective
Rootanata (कृदन्त-प्रातिपदिक; √nam)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); क्त-प्रत्यय (bent/bowed)
kandharāḥnecks
kandharāḥ:
Karta (as part of bahuvrīhi descriptor)
TypeNoun
Rootkandharā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
pratyālocyahaving considered/consulted
pratyālocya:
Kriya-viśeṣaṇa (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootprati-ā-√loc (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable)
yathāaccording as
yathā:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (as/according to)
nyāyamproper rule/justice
nyāyam:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial accusative)
TypeNoun
Rootnyāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); अव्ययीभावे प्रयोगः (as per rule)
vasiṣṭhamVasiṣṭha
vasiṣṭham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
samanūdvahanthey married/took (her) in marriage
samanūdvahan:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-anu-ud-√vah (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Īśvara narrates to Devī; in the visualized inset scene, sages stand with bowed heads, hands folded, faces flushed with shame; Vasiṣṭha is gently urged forward as the chosen elder to act.

Ī
Īśvara
Ś
Śiva
D
Devī
Ṛṣis
V
Vasiṣṭha

FAQs

Even great sages must weigh propriety in difficult circumstances; dharma includes thoughtful consensus and humility.

The narration belongs to the Prabhāsakṣetramāhātmya, which praises the sanctity and transformative power associated with Prabhāsa.

No explicit ritual is prescribed; the verse emphasizes deliberation and rightful conduct (yathā-nyāya).