Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

षष्टिपुत्रसहस्राणि यः प्रापारातिसूदनः । सूर्यं तत्र समाराध्य सगरः पृथिवीपतिः

Transliteration

ṣaṣṭiputrasahasrāṇi yaḥ prāpārātisūdanaḥ | sūryaṃ tatra samārādhya sagaraḥ pṛthivīpatiḥ

Translation

اے دشمنوں کے قاہر، زمین کے فرمانروا راجہ سَگَر نے وہاں سورج کی عبادت کر کے ساٹھ ہزار بیٹے حاصل کیے۔

Word by Word

• षष्टिपुत्रसहस्राणि: sixty thousand sons
• षष्टिपुत्रसहस्राणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: षष्टि + पुत्र + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; समासः—षष्टिः (संख्या) + पुत्रसहस्राणि (षष्ठी/कर्मधारय-प्राय) → द्विगु-समासः (sixty-thousand sons)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• प्रापारातिसूदनः: the slayer who went beyond (i.e., mighty destroyer)
• प्रापारातिसूदनः: Karta (Subject complement/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्र + अपार + अति + सूदन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—प्रापारम् अतिक्रम्य सूदनः/सूदकः इति बहुव्रीहिः (one who destroys after crossing beyond)

• सूर्यम्: the Sun (god)
• सूर्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• समाराध्य: having worshipped
• समाराध्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् + आ + राध् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्यय; ‘having duly worshipped’

• सगरः: Sagara
• सगरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सगर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पृथिवीपतिः: lord of the earth (king)
• पृथिवीपतिः: Apposition (समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—पृथिव्याः पतिः इति षष्ठी-तत्पुरुषः

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sāgarāditya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: King Sagara stands at a coastal Sūrya shrine offering arghya at sunrise; behind him appear rows of symbolic sons (60,000) as a visual motif; the sun’s rays descend like blessings.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Sūrya (Āditya)
• Sagara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devout worship at a sanctified site can bestow extraordinary boons, including lineage and royal prosperity, when aligned with dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Sāgarāditya (Sun shrine) in Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Sūrya-upāsanā (worship of the Sun) performed at that location.