Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

स स्वयं पूजयामास दिव्याब्दानां शतं प्रिये । ततोऽभिलषितं प्राप्य कृतकृत्यो बभूव ह

Transliteration

sa svayaṃ pūjayāmāsa divyābdānāṃ śataṃ priye | tato'bhilaṣitaṃ prāpya kṛtakṛtyo babhūva ha

Translation

اے محبوبہ! اُس نے خود اُس لِنگ کی سو دیویہ برسوں تک پوجا کی۔ پھر اپنی مراد پا کر وہ کِرتکرتیہ، یعنی مقصد پورا کرنے والا ہو گیا۔

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• पूजयामास: worshipped
• पूजयामास: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु) + याम् (आम-प्रत्यय)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘पूजयामास’ = पूजयाम् + आस (परिप्रयोगः)

• दिव्याब्दानाम्: of divine years
• दिव्याब्दानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दिव्य + अब्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; कर्मधारय (दिव्याः अब्दाः)

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma (Measure/परिमाण)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक

• प्रिये: O dear (one)
• प्रिये: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; संबोधन

• ततः: then/thereafter
• ततः: Kriyāviśeṣaṇa (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्यय-प्रयोगः (adverb) — ‘thereafter/from that’

• अभिलषितम्: the desired (boon/result)
• अभिलषितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अभि-√लष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: कृदन्त (Past Passive Participle/क्त) रूपेण; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘इष्टम्/वाञ्छितम्’ अर्थे

• प्राप्य: having obtained
• प्राप्य: Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√आप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: अव्ययकृदन्त (Gerund/ल्यप्); “having obtained”

• कृतकृत्यः: one whose duty is fulfilled
• कृतकृत्यः: Qualifier of subject (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत (√कृ + क्त) + कृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (कृतं कृत्यं यस्य/कृतकृत्यः)

• बभूव: became
• बभूव: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ह: indeed/for emphasis
• ह: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic particle)

Speaker

Īśvara (Śiva) (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śāṇḍilyeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: ‘Priye’ indicates address to Devī/consort in the ongoing narration

Visual Art Cues

Scene: A devoted worshipper performing uninterrupted liṅga-pūjā across vast time, with lamps, bilva leaves, and a serene shrine aura; culmination shown as divine radiance and the devotee’s fulfilled composure.

Characters & Entities

• Śāṇḍilya
• Śāṇḍilyeśvara liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady, long-term worship is praised as the path to fulfillment—spiritual goals ripen through perseverance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The worship pertains to the Śāṇḍilyeśvara liṅga in Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Regular pūjā (worship) is highlighted; the verse emphasizes duration (a hundred divine years) rather than a specific rite-list.