Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

व्रजद्वै व्योममार्गेण निश्चलं सहसाऽभवत् । स्तंभितं पुष्पकं दृष्ट्वा रावणो विस्मयान्वितः

vrajadvai vyomamārgeṇa niścalaṃ sahasā'bhavat | staṃbhitaṃ puṣpakaṃ dṛṣṭvā rāvaṇo vismayānvitaḥ

جب وہ آسمانی راہ سے جا رہا تھا تو اچانک بےحرکت ہو گیا۔ پُشپک کو رُکا ہوا دیکھ کر راون حیرت میں ڈوب گیا۔

vrajatwhile moving / going
vrajat:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial qualifier)
TypeVerb
Rootvraj (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ-प्रत्यय), परस्मैपदी; प्रथमा-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम् (क्रियाविशेषणवत्: ‘गच्छत्/चलत्’ इति)
vaiindeed
vai:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
vyoma-mārgeṇaby the path of the sky
vyoma-mārgeṇa:
Karaṇa (Instrument/means)
TypeNoun
Rootvyoman (प्रातिपदिक) + mārga (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (‘व्योम्नः मार्गः’); पुल्लिङ्गः, तृतीया (3rd/करण), एकवचनम्
niścalammotionless
niścalam:
Karma (Object complement)
TypeAdjective
Rootniścala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्
sahasāsuddenly
sahasā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverb)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
abhavatbecame
abhavat:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
staṃbhitamstopped / immobilized
staṃbhitam:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootstambh (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्
puṣpakamthe Puṣpaka (aerial car)
puṣpakam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootpuṣpaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
rāvaṇaḥRāvaṇa
rāvaṇaḥ:
Kartā (Subject)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्
vismayānvitaḥfilled with astonishment
vismayānvitaḥ:
Kartṛ-viśeṣaṇa (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootvismaya (प्रातिपदिक) + anvita (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formतृतीया-तत्पुरुषसदृशः/उपपदसमासः (‘विस्मयेन अन्वितः’); पुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra / Rāvaṇeśvara context

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Mid-flight, the Puṣpaka-vimāna freezes among clouds; Rāvaṇa’s many faces register astonishment; below, a radiant sacred zone glows, implying an unseen Śiva-force anchoring the sky.

P
Puṣpaka Vimāna
R
Rāvaṇa

FAQs

In a mahātmya, miraculous restraint signifies that the holy kṣetra’s divinity surpasses even imperial or supernatural force.

Prabhāsa Kṣetra, where the approach to Someśvara is marked by extraordinary divine intervention.

None; the verse describes a divine sign (the vimāna being immobilized).