Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

Devanagari script

जय मेधे विशालाक्षि जयानंगे सरस्वति । जयाशेषगुणावासे जयावर्ते सुरान्तके

Transliteration

jaya medhe viśālākṣi jayānaṃge sarasvati | jayāśeṣaguṇāvāse jayāvarte surāntake

Translation

جئے ہو اے میدھا، اے وسیع چشم؛ جئے ہو اے سرسوتی، پاکیزہ اعضاء والی۔ جئے ہو اے بےپایاں اوصاف کی آماجگاہ؛ جئے ہو اے جَیاآورتا؛ جئے ہو اے دشمن قوتوں کو مٹانے والی۔

Word by Word

• जय: victory! hail!
• जय: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: जय् (धातु)
• Form: अव्यय (उद्गार/आशीर्वादार्थक निपात); vocative-like usage in स्तुति

• मेधे: O Intelligence (goddess Medhā)
• मेधे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मेधा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• विशालाक्षि: O wide-eyed one
• विशालाक्षि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विशाल + अक्षि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारय-समास (विशालानि अक्षी यस्याः)

• जय: hail!
• जय: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: जय् (धातु)
• Form: अव्यय (उद्गार/आशीर्वादार्थक निपात)

• अङ्गे: O limb-bodied one / O one with beautiful limbs
• अङ्गे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; (स्तुत्यर्थे)

• सरस्वति: O Sarasvatī
• सरस्वति: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• जय: hail!
• जय: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: जय् (धातु)
• Form: अव्यय (उद्गार/आशीर्वादार्थक निपात)

• अशेषगुणावासे: O abode of all virtues
• अशेषगुणावासे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अशेष + गुण + आवास (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अशेषाणां गुणानां आवासः)

• जय: hail!
• जय: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: जय् (धातु)
• Form: अव्यय (उद्गार/आशीर्वादार्थक निपात)

• आवर्ते: O whirlpool/turning one
• आवर्ते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: आवर्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• सुरान्तके: O slayer of the gods (i.e., of enemies of the gods)
• सुरान्तके: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर + अन्तक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सुराणाम् अन्तकः)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating within the Prabhāsa Māhātmya context

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: Devī appears as Sarasvatī-like form with vīṇā and white garments, yet with a protective aura; ‘Medhā’ is symbolized by a radiant forehead/third-eye glow; hostile forces are shown as shadowy figures dissolving near the temple precinct.

Characters & Entities

• Medhā
• Sarasvatī
• Devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True knowledge (medhā, Sarasvatī) is a divine grace; virtue and victory arise from aligning the mind with Devī.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where such stuti is presented as part of the site’s sanctifying tradition.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; it supports recitation for medhā (learning, memory) and protective blessings.