Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

तत्र द्वादशवर्षाणि संस्थितास्ते महाबलाः । क्षेत्रं पवित्रमादाय शिवलिंगानि ते पृथक् । स्थापयाञ्चक्रिरे सर्वे ह्यंकितानि स्वनामभिः

tatra dvādaśavarṣāṇi saṃsthitāste mahābalāḥ | kṣetraṃ pavitramādāya śivaliṃgāni te pṛthak | sthāpayāñcakrire sarve hyaṃkitāni svanāmabhiḥ

وہاں وہ عظیم قوت والے بارہ برس تک مقیم رہے۔ اس پاکیزہ دھرتی کو اختیار کر کے، انہوں نے الگ الگ شِو لِنگ قائم کیے، جو سب اپنے اپنے ناموں سے منقوش تھے۔

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
द्वादशवर्षाणिfor twelve years
द्वादशवर्षाणि:
Kāla-adhikarana (Time extent/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वादश + वर्ष (प्रातिपदिक-समूह)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; कालपरिमाण (duration)
संस्थिताःstayed
संस्थिताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
महाबलाःvery strong, mighty
महाबलाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहाबल (प्रातिपदिक: महा + बल)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘ते’)
क्षेत्रम्the sacred place/field
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पवित्रम्pure, holy
पवित्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘क्षेत्रम्’)
आदायhaving taken
आदाय:
Kriya-viseshana (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ + दा (धातु)
Formल्यप् (Gerund), ‘having taken’
शिवलिंगानिŚiva-liṅgas
शिवलिंगानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिवलिंग (प्रातिपदिक: शिव + लिंग)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; (शिवस्य लिंगानि)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (context: subject continues)
पृथक्separately
पृथक्:
Kriya-viseshana (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formप्रकार/भेदवाचक अव्यय (adverb: separately)
स्थापयाम्to cause to be placed (set up)
स्थापयाम्:
Kriya (Verbal base in periphrastic perfect)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + णिच् (causative)
Formतुमुन्-समकक्ष ‘स्थापय’ धातुरूप-आधारित; अत्र ‘स्थापयाञ्चक्रिरे’ इति परिप्रयोगे ‘स्थापय’ = णिच्-धातोः कृदन्त-आधार (causative stem)
चक्रिरेthey did / they caused (to be done)
चक्रिरे:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), आत्मनेपद; परिप्रयोग (periphrastic perfect with causative base: ‘they caused to be established’)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘ते’)
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/indeed)
अंकितानिmarked, inscribed
अंकितानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअंकित (प्रातिपदिक; √अङ्क्/अङ्कय् से निष्पन्न)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘शिवलिंगानि’)
स्वनामभिःwith their own names
स्वनामभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्वनामन् (प्रातिपदिक: स्व + नामन्)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter; ‘नामन्’), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; (स्वैः नामभिः)

Skanda

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (liṅga-sthāpana-bhūmi)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Yādava heroes, after long residence, each installs a distinct Śiva-liṅga with an inscribed name; priests perform rites with fire, water-pots, flowers, and banners in a sanctified field.

P
Prabhāsa-kṣetra
Ś
Śiva-liṅga
Y
Yādavas (implied by context)

FAQs

Sacred place-making through dharmic acts—especially installing Śiva-liṅgas—consecrates land and multiplies spiritual merit.

Prabhāsa-kṣetra, described as a pavitra-kṣetra where liṅgas were established.

Liṅga-pratiṣṭhā: establishing Śiva-liṅgas (here, individually and name-inscribed), implying formal consecration and worship.