Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 174

विवस्वते ज्ञानभृतेऽन्तरात्मने जगत्प्रतिष्ठाय जगद्धितैषिणे । स्वयंभुवे निर्मललोकचक्षुषे सुरोत्तमायामिततेजसे नमः

vivasvate jñānabhṛte'ntarātmane jagatpratiṣṭhāya jagaddhitaiṣiṇe | svayaṃbhuve nirmalalokacakṣuṣe surottamāyāmitatejase namaḥ

ویوَسوان کو سلام—علم کے حامل، باطنی آتما؛ جگت کی بنیاد اور جگت کے بھلے کا خواہاں۔ سویمبھو، عالَموں کی بے داغ آنکھ، دیوتاؤں میں افضل، بے اندازہ تجلی والے کو پرنام۔

vivasvateto Vivasvat (the Sun)
vivasvate:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootvivasvat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
jñāna-bhṛteto the bearer of knowledge
jñāna-bhṛte:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootjñāna (प्रातिपदिक) + bhṛt (कृदन्त, √bhṛ/भृ ‘to bear’)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ज्ञानं बिभर्ति)
antar-ātmaneto the inner self
antar-ātmane:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootantar (अव्यय/उपसर्गसदृश) + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अन्तरात्मा)
jagat-pratiṣṭhāyato the foundation of the world
jagat-pratiṣṭhāya:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + pratiṣṭhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (जगतः प्रतिष्ठा)
jagat-hita-eṣiṇeto the seeker of the world’s welfare
jagat-hita-eṣiṇe:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootjagat (प्रातिपदिक) + hita (प्रातिपदिक) + eṣin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (जगतो हितम् एषते/इच्छति)
svayaṃ-bhuveto the self-existent one
svayaṃ-bhuve:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootsvayam (अव्यय) + bhū (धातु √bhū/भू) → svayaṃbhū (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः—अव्ययीभावः (स्वयम् भूः = self-existent)
nirmala-loka-cakṣuṣeto the pure eye of the world
nirmala-loka-cakṣuṣe:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootnirmala (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक) + cakṣus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (cakṣus), चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (निर्मलं लोकचक्षुः)
sura-uttamāyato the best among the gods
sura-uttamāya:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सुरेषु उत्तमः)
amita-tejaseto him of immeasurable splendor
amita-tejase:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootamita (प्रातिपदिक) + tejas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (tejas), चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (अमितं तेजः यस्य)
namaḥsalutation
namaḥ:
Predicate/Exclamation (सम्बोधनार्थ/नमस्कार)
TypeIndeclinable
Rootnamas (प्रातिपदिक/अव्ययप्रयोगः)
Formअव्यय; नमस्कारवाचक निपातः

Unspecified within snippet (Sūrya-stuti in Prabhāsa-kṣetra-māhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Sūrya as the luminous ‘eye of the worlds’ radiates over Prabhāsa; rays form a mandala that touches pilgrims, temples, and the sea, suggesting the world’s foundation resting in his light.

S
Sūrya (Vivasvān)

FAQs

True devotion sees Sūrya as inner consciousness and cosmic support, whose radiance is both physical light and spiritual knowledge.

The verse is situated in Prabhāsa-kṣetra-māhātmya, the sacred geography of Prabhāsa.

A devotional salutation (namaḥ) and contemplative praise; no explicit pilgrimage rule is stated here.