Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 127

Devanagari script

न युक्तमेतन्मिथ्या तु कर्तुं मातुर्वचस्तव । किंचित्ते संविधास्यामि पुत्रस्नेहादनुग्रहम्

Transliteration

na yuktametanmithyā tu kartuṃ māturvacastava | kiṃcitte saṃvidhāsyāmi putrasnehādanugraham

Translation

“تمہارے لیے یہ مناسب نہیں کہ تم اپنی ماں کے قول کو جھوٹا ٹھہراؤ۔ بیٹے کی محبت کے سبب میں تمہاری بھلائی کے لیے کوئی تدبیر کروں گا اور تم پر کرپا (فضل) فرماؤں گا۔”

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम्

• युक्तम्: proper/appropriate
• युक्तम्: Karta (Predicate adjective/कर्तृसम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: युक्त (प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (PPP of युज्), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम्

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• मिथ्या: falsely
• मिथ्या: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मिथ्या (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्ययम् (adverb: falsely)

• तु: but
• तु: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः (contrastive particle: but)

• कर्तुम्: to do/make
• कर्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive (कर्तुम्), क्रियार्थक-अव्ययवत्

• मातुः: of (your) mother
• मातुः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• वचः: word/speech
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• किञ्चित्: something
• किञ्चित्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किञ्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; अनिश्चित-परिमाणवाचक

• ते: for you
• ते: Sampradana (Recipient/Dative/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्तिः (4th/Dative), एकवचनम्; सर्वनाम

• संविधास्यामि: I will arrange/provide
• संविधास्यामि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+वि+धा (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तम-पुरुषः (1st), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• पुत्रस्नेहात्: from affection for a son
• पुत्रस्नेहात्: Hetu/Apadana (Cause/Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पुत्र + स्नेह (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: पुत्रस्य स्नेहः); पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• अनुग्रहम्: favor/grace
• अनुग्रहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अनुग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Chāyā (as mother-figure speaking to the child; within the Sūrya–Saṃjñā/Chāyā episode)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: his son (contextual)

Visual Art Cues

Scene: A compassionate assurance: the speaker insists it is improper to falsify the mother’s words and promises to arrange welfare out of affection—grace without breaking truth.

Characters & Entities

• Chāyā
• Mother (mātā)
• Son (putra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma requires protecting the truth of a mother’s word; compassion may correct a situation without violating truth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader frame is the glory of Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), though this verse itself is within a moral-narrative episode.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed here; the focus is ethical conduct (satya and filial/maternal duty).