Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 105
Devanagari script
संज्ञेयमिति मन्वानो रूपौदार्येण मोहितः । तस्यां च जनयामास द्वौ पुत्रौ कन्यकां तथा
Transliteration
saṃjñeyamiti manvāno rūpaudāryeṇa mohitaḥ | tasyāṃ ca janayāmāsa dvau putrau kanyakāṃ tathā
Translation
یہ سمجھ کر کہ “یہی سنجنا ہے”، اور اس کے حسن و جمال کی شان سے فریفتہ ہو کر، سورَیَ نے اس کے بطن سے دو بیٹے اور ایک بیٹی کو جنم دیا۔
Word by Word
संज्ञेयम्(that she is) Saṃjñā / to be recognized as Saṃjñā
संज्ञेयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंज्ञेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (१/२), एकवचन — neuter nom./acc. singular; इति-पूर्वकं वाक्यांशः
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक) — quotative particle
मन्वानःthinking, supposing
मन्वानः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (परस्मैपदी), पुंलिङ्ग, प्रथमा (१), एकवचन — present active participle, masculine nominative singular (‘thinking’)
रूप-औदार्येणby (her) beauty and nobility
रूप-औदार्येण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक) + औदार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (३), एकवचन — neuter, instrumental singular; समासः द्वन्द्व (रूपं च औदार्यं च) — ‘by beauty and generosity/nobility’
मोहितःdeluded, enchanted
मोहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootमुह् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकर्मणि/भूतकालिक), पुंलिङ्ग, प्रथमा (१), एकवचन — past passive participle, masculine nominative singular (‘deluded’)
तस्याम्in her
तस्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (७), एकवचन — feminine, locative singular
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक) — conjunction
जनयामासbegot, generated
जनयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — 3rd person singular, perfect, active; णिच्-प्रयोग (causative sense ‘caused to be born’/‘begot’)
द्वौtwo
द्वौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (१/२), द्विवचन — masculine dual (two)
पुत्रौsons
पुत्रौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (२), द्विवचन — masculine, accusative dual
कन्यकाम्a daughter
कन्यकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्यका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (२), एकवचन — feminine, accusative singular
तथाalso, likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (प्रकारवाचक/समुच्चयार्थ) — indeclinable ‘also/likewise’
Speaker
Īśvara (Śiva) as narrator
Characters & Entities
S
SūryaS
Saṃjñā (mistaken identity)C
Chāyā (implied)S
sonsD
daughterFAQs
Attachment and delusion (moha) can cloud discernment, producing far-reaching consequences in worldly lineage and order.
The verse is embedded in Prabhāsa-kṣetra Māhātmya; it supports the māhātmya through mythic background rather than direct tīrtha praise.
None.