Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 39

Devanagari script

ब्राह्मणेषु च तुष्टुषु तुष्यंते सर्वदेवताः । ते गतिः सर्वभूतानामध्यात्मगतिचिन्तकाः

Transliteration

brāhmaṇeṣu ca tuṣṭuṣu tuṣyaṃte sarvadevatāḥ | te gatiḥ sarvabhūtānāmadhyātmagaticintakāḥ

Translation

جب برہمن خوش ہوتے ہیں تو تمام دیوتا بھی خوش ہو جاتے ہیں۔ وہی تمام جانداروں کی گتی اور پناہ ہیں—جو ادھیاتمک راہ کی گتی پر غور کرتے ہیں۔

Word by Word

• ब्राह्मणेषु: in/among Brahmins
• ब्राह्मणेषु: Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• तुष्टुषु: when (they are) pleased
• तुष्टुषु: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुष् (धातु) → तुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषण (brāhmaṇeṣu)

• तुष्यन्ते: are pleased
• तुष्यन्ते: Kriyā (Predicate action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तुष् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

• सर्वदेवताः: all the deities
• सर्वदेवताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व + देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—सर्वाः देवताः (all the deities)

• ते: they (Brahmins)
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम

• गतिः: (are) the refuge/goal
• गतिः: Pradhāna-predicative (Predicate nominative/विशेष्य-विशेषणभाव)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सर्वभूतानाम्: of all beings
• सर्वभूतानाम्: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सर्व + भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; समासः—सर्वाणि भूतानि (all beings)

• अध्यात्मगतिचिन्तकाः: contemplators of the spiritual path
• अध्यात्मगतिचिन्तकाः: Viśeṣaṇa (Appositional qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: अध्यात्म + गति + चिन्तक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—अध्यात्मगतिं चिन्तयन्ति ये (those who contemplate the inner/spiritual path)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the assembled sages (deduced)

Characters & Entities

• Brāhmaṇa
• Sarva-devatāḥ (all deities)
• Adhyātma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Service to dharmic teachers aligns one with divine grace and supports progress on the inner spiritual path.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra in the Skanda Purāṇa’s Prabhāsakṣetramāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is named; the implied practice is honoring and satisfying Brāhmaṇas (satkāra/sevā).