Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं ब्रह्मसम्भवम् । यस्य श्रवणमात्रेण मुच्यते सर्वपातकैः

Transliteration

īśvara uvāca | śṛṇu devi pravakṣyāmi māhātmyaṃ brahmasambhavam | yasya śravaṇamātreṇa mucyate sarvapātakaiḥ

Translation

ایشور نے فرمایا: اے دیوی، سنو؛ میں برہما سے پیدا شدہ اس مقدس مہاتمیہ کا بیان کروں گا، جسے محض سن لینے سے ہی سب گناہوں سے نجات مل جاتی ہے۔

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (the Lord)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th case), एकवचन

• प्रवक्ष्यामि: I shall explain
• प्रवक्ष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन

• माहात्म्यम्: the glory
• माहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन

• ब्रह्मसम्भवम्: originating from Brahmā
• ब्रह्मसम्भवम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + सम्भव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (ब्रह्मणः सम्भवः) ; ‘माहात्म्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• यस्य: of which/whose
• यस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; सम्बन्धसूचक

• श्रवणमात्रेण: by mere hearing
• श्रवणमात्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्रवण (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (श्रवणस्य मात्रम्)

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/आत्मनेपद (passive sense)

• सर्वपातकैः: from all sins
• सर्वपातकैः: Apadana (Ablative-like source in passive/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (सर्वाणि पातकानि)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsakṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Īśvara begins the proclamation: Devī listens as the ‘Brahmā-born’ greatness is announced, promising liberation from sins by mere hearing.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Devī
• Brahmā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverent listening to māhātmya (sacred glory) is itself a purifying practice that destroys sin and prepares one for liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate frame is Prabhāsa Kṣetra Māhātmya; the chapter proceeds to locate Brahmā’s supreme place within the Prabhāsa sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa (devout hearing) of the māhātmya is presented as the efficacious practice.