Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 71

Devanagari script

एवं यो वेद देवेशि अद्वैतं परमाक्षरम् । स सर्वं वेद नैवान्यो भेदकर्त्ता नराधमः

Transliteration

evaṃ yo veda deveśi advaitaṃ paramākṣaram | sa sarvaṃ veda naivānyo bhedakarttā narādhamaḥ

Translation

اے دیویِ دیویش! جو اس طرح اَدویت پرم اَکشر کو جان لے، وہ سب کچھ جان لیتا ہے۔ مگر جو ایک میں جدائی کے بھید گھڑتا ہے، وہ نرادھم ہے۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): ‘एवं/thus’

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)

• वेद: knows
• वेद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• देवेशि: O goddess (lady of the gods)
• देवेशि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवेशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन; संबोधन

• अद्वैतम्: non-duality
• अद्वैतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अद्वैत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपद

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (अद्वैतम्/अक्षरम् इत्यस्य)

• अक्षरम्: the imperishable (Brahman)
• अक्षरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपद (अद्वैतं परमाक्षरम् = object)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अन्वादेश (correlative pronoun)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपद

• वेद: knows
• वेद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध/negation particle)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (निश्चय/अवधारण particle)

• अन्यः: another (person)
• अन्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘अन्यः (कोऽपि)’

• भेदकर्त्ता: maker of distinctions
• भेदकर्त्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भेद (प्रातिपदिक) + कर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भेदस्य कर्ता = maker of difference)

• नराधमः: the lowest of men
• नराधमः: Karta (Predicate nominative/विधेय)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक) + अधम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नराणाम् अधमः)

Speaker

Śiva (deduced from ‘deveśi’ address and continuity of discourse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: The Lord instructs Devī with a raised hand of assurance (abhaya/teaching gesture); behind them, a split mirror or fractured idol motif symbolizes ‘bheda-kartṛ’ error, while a single unbroken light symbolizes advaita.

Characters & Entities

• Devī
• Advaita
• Paramākṣara (Supreme Imperishable)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Real knowledge is recognition of the non-dual Supreme; divisive thinking is spiritually degrading.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, presented as a setting for realizing the non-dual Brahman beyond sectarian splits.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual action is specified; the emphasis is on right understanding (jñāna) and non-sectarian vision.