Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 67

नाभिमध्ये स्थितो ब्रह्मा विष्णुश्च हृदयांतरे । वक्त्रमध्ये अहं देवि आधारः सर्वदेहिनाम्

nābhimadhye sthito brahmā viṣṇuśca hṛdayāṃtare | vaktramadhye ahaṃ devi ādhāraḥ sarvadehinām

ناف کے بیچ میں برہما قائم ہے اور دل کے اندر وِشنو۔ اے دیوی، منہ کے بیچ میں میں ہی ہوں—تمام جسم دار جیووں کا سہارا۔

नाभि-मध्येin the middle of the navel
नाभि-मध्ये:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण); एकवचन; स्थानवाचक
स्थितःis situated
स्थितः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त; PPP)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; ‘is situated’
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
हृदय-अन्तरेwithin the heart
हृदय-अन्तरे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन
वक्त्र-मध्येin the middle of the mouth/face
वक्त्र-मध्ये:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा; एकवचन
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8th/vocative); एकवचन
आधारःsupport/foundation
आधारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआधार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; समनाधिकरण (predicate)
सर्व-देहिनाम्of all embodied beings
सर्व-देहिनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + देहिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध); बहुवचन

Śiva

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A serene teaching scene in Prabhāsa: the Goddess listens as the Lord explains the inner body as a sacred geography—Brahmā at the navel-lotus, Viṣṇu in the heart-lotus, and the supreme support shining at the mouth as luminous vāg/ākāśa.

Ś
Śiva
D
Devī
B
Brahmā
V
Viṣṇu
H
Hṛdaya
N
Nābhi

FAQs

The body can be contemplated as a sacred field: divine powers are present within, supporting spiritual discipline and reverence.

Prabhāsa-kṣetra; the text pairs outer pilgrimage with inner realization—seeing the divine as the very support of embodied life.

No explicit ritual; the verse lends itself to dhyāna (meditative visualization) on the indwelling divinity.