Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47

सद्योऽथ नवमः प्रोक्तः ईशानो दशमः स्मृतः । ध्यान एकादशः प्रोक्तस्तथा सारस्वतोऽपरः

sadyo'tha navamaḥ proktaḥ īśāno daśamaḥ smṛtaḥ | dhyāna ekādaśaḥ proktastathā sārasvato'paraḥ

پھر ‘سَدْیَ’ کو نواں کہا گیا ہے؛ ‘اِیشان’ دسویں کے طور پر یاد کیا جاتا ہے۔ ‘دھیان’ گیارھواں بتایا گیا ہے، اور اس کے بعد دوسرا ‘سارسوت’ آتا ہے۔

सद्यःSadyaḥ
सद्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसद्यस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (नामरूपेण)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनुक्रमार्थक-निपातः
नवमःthe ninth
नवमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनवम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
प्रोक्तःis declared
प्रोक्तः:
Karma (Predicate complement)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formकृदन्तः; भूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
ईशानःĪśāna
ईशानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
दशमःthe tenth
दशमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदशम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
स्मृतःis known/remembered
स्मृतः:
Karma (Predicate complement)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्तः; भूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
ध्यानम्Dhyāna (meditation)
ध्यानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्
एकादशःthe eleventh
एकादशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएकादश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (ordinal ‘eleventh’)
प्रोक्तःis declared
प्रोक्तः:
Karma (Predicate complement)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formकृदन्तः; भूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb) ‘likewise/also’
सारस्वतःSārasvata
सारस्वतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसारस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अपरःanother/next
अपरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetra-māhātmya narrative context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A sage at Prabhāsa recites a scroll-like list of kalpa-nāmas; behind him, Somnātha’s liṅga and the sea-horizon suggest cosmic time flowing as waves; the names ‘Sadya, Īśāna, Dhyāna, Sārasvata’ appear as luminous syllables.

S
Sadya Kalpa
Ī
Īśāna Kalpa
D
Dhyāna Kalpa
S
Sārasvata Kalpa

FAQs

It presents time as sacred and structured; the named Kalpas remind the listener that creation unfolds through divinely ordered phases.

The larger narrative is the glory of Prabhāsakṣetra; this verse is part of a cosmology section rather than a site-description.

None; it is an enumeration of Kalpa-names.