Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

शांताः सर्वे जितक्रोधा ब्राह्मणाः शिवयोगिनः । तपः कुर्वंति तत्रस्था व्याप्य क्षेत्रं चतुर्द्दिशम्

Transliteration

śāṃtāḥ sarve jitakrodhā brāhmaṇāḥ śivayoginaḥ | tapaḥ kurvaṃti tatrasthā vyāpya kṣetraṃ caturddiśam

Translation

سب کے سب پُرسکون، غضب پر غالب برہمن—شیو یوگی—وہیں مقیم ہو کر تپسیا کرتے تھے اور چاروں سمتوں میں اس مقدس کھیتر کو بھر دیتے تھے۔

Word by Word

• śāntāḥ: peaceful
• śāntāḥ: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: śānta (प्रातिपदिक; √śam (धातु) + क्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्

• sarve: all
• sarve: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्

• jitakrodhāḥ: having conquered anger
• jitakrodhāḥ: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: jita-krodha (प्रातिपदिक; जित + क्रोध)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषसमासः (क्रोधं जितवन्तः)

• brāhmaṇāḥ: Brahmins
• brāhmaṇāḥ: Karta
• Type: Noun
• Root: brāhmaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• śivayoginaḥ: Śiva-yogins
• śivayoginaḥ: Apposition (Karta-samānādhikaraṇa/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: śiva-yogin (प्रातिपदिक; शिव + योगिन्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषसमासः (शिवे योगः येषाम्/शिवयोगिनः)

• tapaḥ: austerity
• tapaḥ: Karma
• Type: Noun
• Root: tapas (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• kurvanti: perform
• kurvanti: Kriya
• Type: Verb
• Root: kṛ (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• tatrasthāḥ: dwelling there
• tatrasthāḥ: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: tatra-stha (प्रातिपदिक; तत्र + स्थ)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अव्ययीभावसमासः (तत्र स्थिताः)

• vyāpya: having pervaded
• vyāpya: Kriya-Visheshana (Converb/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: vi-āp (धातु) + ल्यप् (कृत्)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund), क्रियाविशेषणम्

• kṣetram: the sacred area
• kṣetram: Karma (of vyāpya)
• Type: Noun
• Root: kṣetra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• caturdiśam: in four directions
• caturdiśam: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: catur-diś (प्रातिपदिक; चतुर् + दिश्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगुसमासः (चतस्रो दिशः यस्य) विशेषणम् (kṣetram)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Kapāleśvara environs)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Tranquil, anger-conquered brāhmaṇa Śiva-yogins occupy the sacred region in all four directions, seated in meditation and austerity, making the kṣetra feel like a vast yogic mandala.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas
• Śiva-yogins
• Prabhāsa Kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is paired with character-discipline: peace and mastery over anger are highlighted as marks of true Śiva-yoga.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The wider Prabhāsa Kṣetra is portrayed as saturated with yogins and tapas, emphasizing its sanctity.

What ritualistic prescription is mentioned?

No single ritual is prescribed; the verse praises sustained tapas and yogic dwelling in the kṣetra.