Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

वस्त्रापथं रुद्रकोटिर्ज्येष्ठेश्वरं महालयम् । गोकर्णं रुद्रकर्णं च वर्णाख्यं स्थापसंज्ञकम्

Transliteration

vastrāpathaṃ rudrakoṭirjyeṣṭheśvaraṃ mahālayam | gokarṇaṃ rudrakarṇaṃ ca varṇākhyaṃ sthāpasaṃjñakam

Translation

وسترآپتھ، رُدرکوٹی، جَیَشٹھیشور، مہالَی؛ گوکرن اور رُدرکرن؛ اور ورنآکھْی جو ‘ستھاپ’ کے نام سے جانا جاتا ہے—یہ سب بھی تیرتھ کی تجلیات میں بیان کیے گئے ہیں۔

Word by Word

• वस्त्रापथम्: Vastrāpatha (name)
• वस्त्रापथम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वस्त्र + पथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (नाम), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—वस्त्रस्य पथः इति षष्ठी-तत्पुरुष

• रुद्रकोटिः: Rudrakoṭi (name)
• रुद्रकोटिः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र + कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नाम); समासः—रुद्राणां कोटिः इति षष्ठी-तत्पुरुष

• ज्येष्ठेश्वरम्: Jyeṣṭheśvara (name)
• ज्येष्ठेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ज्येष्ठ + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—ज्येष्ठः ईश्वरः इति कर्मधारय

• महालयम्: Mahālaya (name)
• महालयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + आलय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (नाम), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—महान् आलयः इति कर्मधारय

• गोकर्णम्: Gokarṇa (name)
• गोकर्णम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गो + कर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (स्थलनाम), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—गोः कर्णः इति षष्ठी-तत्पुरुष

• रुद्रकर्णम्: Rudrakarṇa (name)
• रुद्रकर्णम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र + कर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (नाम), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—रुद्रस्य कर्णः इति षष्ठी-तत्पुरुष

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• वर्णाख्यम्: called ‘Varṇa’/named Varṇa
• वर्णाख्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वर्ण + आख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—वर्णेन आख्यं (नाम) इति तृतीया-तत्पुरुष; विशेषणम् (of a tīrtha-name)

• स्थापसंज्ञकम्: having the name ‘Sthāpa’
• स्थापसंज्ञकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्थाप + संज्ञक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—स्थापा संज्ञा यस्य तत् इति षष्ठी-तत्पुरुष; विशेषणम्

Speaker

Skanda (deduced from section context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cluster of Prabhāsa-associated tīrthas: Vastrāpatha, Rudrakoṭi, Jyeṣṭheśvara, Mahālaya, Gokarṇa, Rudrakarṇa, Varṇākhya (Sthāpa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A pilgrimage procession moves through a chain of shrines: a cloth-market road (Vastrāpatha), a vast assembly of Rudras (Rudrakoṭi), an ancient linga of Jyeṣṭheśvara, a solemn Mahālaya grove, and a coastal/riverine Gokarṇa shrine; each station marked by distinct iconography yet unified by Śaiva symbols.

Characters & Entities

• Vastrāpatha
• Rudrakoṭi
• Jyeṣṭheśvara
• Mahālaya
• Gokarṇa
• Rudrakarṇa
• Varṇākhya
• Sthāpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The kṣetra’s holiness is expressed through many Rudra-linked names, presenting Prabhāsa as a multi-centered Śaiva pilgrimage landscape.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpatha, Rudrakoṭi, Jyeṣṭheśvara, Mahālaya, Gokarṇa, Rudrakarṇa, and Varṇākhya/Sthāpa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit prescription; the verse continues the enumerative māhātmya for pilgrims and reciters.