Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

पितॄणामक्षया तृप्तिः प्रजा भवति निश्चला । हीनसत्त्वो नैव भवेद्दीर्घायुश्च भवेन्नरः

pitṝṇāmakṣayā tṛptiḥ prajā bhavati niścalā | hīnasattvo naiva bhaveddīrghāyuśca bhavennaraḥ

اس کے پِتروں کو نہ ختم ہونے والی تسکین حاصل ہوتی ہے؛ اس کی اولاد ثابت قدم اور محفوظ رہتی ہے۔ وہ حوصلے میں کمزور نہیں ہوتا اور انسان دراز عمر پاتا ہے۔

पितॄणाम्of the ancestors
पितॄणाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्ध (genitive)
अक्षयाimperishable; unfailing
अक्षया:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (qualifier) तृप्तिः-शब्दस्य
तृप्तिःsatisfaction
तृप्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृ/विधेयार्थे
प्रजाoffspring; progeny
प्रजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृ (subject)
भवतिbecomes
भवति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपदम्
निश्चलाsteady; unmoving
निश्चला:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिश्चल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (qualifier) प्रजा-शब्दस्य
हीनसत्त्वःof weak courage/strength
हीनसत्त्वः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहीन + सत्त्व (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः तत्पुरुषः (‘हीनं सत्त्वं यस्य/हीनसत्त्वः’); विशेषण (qualifier) नरः-शब्दस्य
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
एवindeed; at all
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपदम्
दीर्घायुःlong-lived
दीर्घायुः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीर्घ + आयुस् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (‘दीर्घम् आयुः यस्य/दीर्घायुः’); विशेषण नरः-शब्दस्य
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपदम्
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृ (subject)

Narratorial voice (phalaśruti within Dvārakā Māhātmya)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: A symbolic tri-layer scene: ancestors receiving offerings in a subtle celestial register; below, a stable family line—children thriving; the devotee stands firm and radiant, signifying strength and long life.

P
Pitṛs (Ancestors)

FAQs

Pilgrimage merit is portrayed as uplifting both the devotee and the ancestral line, stabilizing family welfare.

The Dvārakā tīrtha setting—particularly Rukmiṇī-hrada—underlies these promised fruits.

The verse gives outcomes; the associated prescriptions are the Rukmiṇī-centered worship, bathing, and charity described in the surrounding passage.