Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 53
Devanagari script
गोमतीसंगमे स्नात्वा कृतकृत्यो भवेन्नरः । यत्र दैत्यवधं कृत्वा विष्णुना प्रभविष्णुना
Transliteration
gomatīsaṃgame snātvā kṛtakṛtyo bhavennaraḥ | yatra daityavadhaṃ kṛtvā viṣṇunā prabhaviṣṇunā
Translation
گومتی کے سنگم پر اشنان کر کے انسان کِرتکِرتیہ ہو جاتا ہے—اسی مقام پر جہاں نہایت مقتدر وشنو نے دیوتاؤں کے دشمن دَیتوں کا وध کیا تھا۔
Word by Word
गोमती-संगमेat the Gomati confluence
गोमती-संगमे:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगोमती (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘गोमत्याः संगमे’
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
कृतकृत्यःfulfilled in duty
कृतकृत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ-धातु, क्त) + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (नरः)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरणार्थ)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक सम्बन्धबोधक (relative adverb: where)
दैत्यवधम्slaying of the demons
दैत्यवधम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + वध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘दैत्यस्य/दैत्यानां वधः’
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
विष्णुनाby Viṣṇu
विष्णुना:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
प्रभविष्णुनाby the mighty one
प्रभविष्णुना:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रभविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (विष्णुना); बहुव्रीहिः ‘प्रभवः (प्रभावः) यस्य सः’ = mighty/powerful
Speaker
Skanda (deduced)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Gomatī-saṅgama
Type: sangam
Visual Art Cues
Scene: Pilgrims bathe at the Gomatī confluence as priests chant; in the background, a mythic vignette shows Viṣṇu/Kṛṣṇa defeating demons, linking the waters to divine victory.
Characters & Entities
G
Gomatī-saṅgamaV
ViṣṇuD
Daityas (demons)FAQs
A tīrtha’s power is rooted in divine deeds; bathing there completes one’s religious aims.
Gomatī-saṅgama in the Dvārakā sacred region.
Snāna (ritual bathing) at the Gomati confluence.