Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

चतुर्द्दश्यां महेशानं पौर्णमास्यां पितामहम् । येऽर्चयन्ति च सप्तम्यां तुलस्या च गणाधिपम्

caturddaśyāṃ maheśānaṃ paurṇamāsyāṃ pitāmaham | ye'rcayanti ca saptamyāṃ tulasyā ca gaṇādhipam

جو لوگ چودھویں تِتھی کو مہیشان کی، پورنیما کو پِتامہ (برہما) کی، اور سَپتمی کو تلسی کے ساتھ گن آدھیپ (گنیش) کی ارچنا کرتے ہیں—وہ اس سے پُنّیہ حاصل کرتے ہیں۔

चतुर्दश्याम्on the fourteenth lunar day
चतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Location/Time)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
महेशानम्Maheśāna (Śiva)
महेशानम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootमहेशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
पौर्णमास्याम्on the full-moon day
पौर्णमास्याम्:
Adhikarana (Location/Time)
TypeNoun
Rootपौर्णमासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
पितामहम्Pitāmaha (Brahmā)
पितामहम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
येthose who
ये:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
अर्चयन्तिworship
अर्चयन्ति:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सप्तम्याम्on the seventh (lunar day)
सप्तम्याम्:
Adhikarana (Location/Time)
TypeNoun
Rootसप्तमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
तुलस्याःof Tulasī
तुलस्याः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतुलसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
गणाधिपम्Gaṇādhipa (Gaṇeśa)
गणाधिपम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootगण + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गणानाम् अधिपः)

Prahlāda (continued)

Tirtha: Dvārakā-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Triptych of observances: (1) caturdaśī—Śiva-linga worship with tulasī; (2) pūrṇimā—Brahmā with four faces receiving offerings; (3) saptamī—Gaṇeśa receiving tulasī, with lunar phases shown above each panel.

M
Maheśāna (Śiva)
P
Pitāmaha (Brahmā)
G
Gaṇādhipa (Gaṇeśa)
T
Tulasī
C
Caturdaśī
P
Paurṇimā
S
Saptamī

FAQs

Puranic dharma integrates time (tithi) and devotion: specific days are praised for focused worship of particular deities.

No single tīrtha is named in the verse; it occurs within the Dvārakā Māhātmya setting.

Tithi-specific arcana: Śiva on caturdaśī, Brahmā on paurṇimā, and Gaṇeśa on saptamī, using tulasī as offering.