Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

स्नानमात्रेण गोमत्यां श्रीकृष्णस्य च दर्शनात् । विलयं याति दैत्येन्द्र कल्पकोटिकृतान्यपि

Transliteration

snānamātreṇa gomatyāṃ śrīkṛṣṇasya ca darśanāt | vilayaṃ yāti daityendra kalpakoṭikṛtānyapi

Translation

“گومتی میں محض اسنان کرنے سے اور شری کرشن کے درشن سے—اے دیوتیوں کے اِندر! کروڑوں کلپوں میں جمع شدہ گناہ بھی مٹ کر فنا ہو جاتے ہیں۔”

Word by Word

• स्नान-मात्रेण: by mere bathing
• स्नान-मात्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (स्नानस्य मात्रम्)

• गोमत्याम्: in the Gomati (river)
• गोमत्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोमती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• श्री-कृष्णस्य: of Śrī Kṛṣṇa
• श्री-कृष्णस्य: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; कर्मधारय-समासः (श्रीमान् कृष्णः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• दर्शनात्: from/through (his) दर्शन (seeing)
• दर्शनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; हेतौ/कारणे (ablative of cause)

• विलयम्: dissolution, destruction
• विलयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विलय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• याति: goes/attains
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• दैत्येन्द्र: O lord of the Daityas
• दैत्येन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: दैत्येन्द्र (प्रातिपदिक; दैत्य + इन्द्र)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; तत्पुरुष-समासः

• कल्प-कोटि-कृतानि: done over crores of kalpas
• कल्प-कोटि-कृतानि: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कल्प (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + कृत (कृ-धातु; क्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; तत्पुरुष-समासः (कल्पकोटिभिः कृतानि)

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपेक्षार्थक-निपात (also/even)

Speaker

Prahlāda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomatī (Dvārakā)

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Daityendra (lord of Daityas) explicitly addressed here

Visual Art Cues

Scene: A luminous river-bathing scene at dawn: devotees enter the Gomatī; beyond, Śrī Kṛṣṇa’s shrine radiates. Dark smoke-like forms labeled as ‘kalpa-koṭi pāpa’ dissolve into the water’s light and the deity’s aura, symbolizing total purification.

Characters & Entities

• Gomatī
• Śrī Kṛṣṇa
• Daityendra (lord of Daityas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even minimal contact with a true tīrtha—Gomatī snāna and Kṛṣṇa darśana—has immense purificatory power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Gomatī tīrtha at Dvārakā, together with Śrī Kṛṣṇa’s sacred presence.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) in the Gomatī and darśana of Śrī Kṛṣṇa.