Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 41›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

श्रीप्रह्लाद उवाच । धन्यास्तु नरलोकास्ते गोमत्यां तु कृतोदकाः । पूजयिष्यंति ये कृष्णं केतकीतुलसीदलैः

Transliteration

śrīprahlāda uvāca | dhanyāstu naralokāste gomatyāṃ tu kṛtodakāḥ | pūjayiṣyaṃti ye kṛṣṇaṃ ketakītulasīdalaiḥ

Translation

شری پرہلاد نے کہا: انسانوں کے لوک میں وہی لوگ دھنیہ ہیں جو گومتی ندی میں اسنان کرتے ہیں اور کیتکی کے پھولوں اور تلسی کے پتّوں سے شری کرشن کی پوجا کریں گے۔

Word by Word
श्रीप्रह्लादःVenerable Prahlāda
श्रीप्रह्लादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + प्रह्लाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; वक्ता (speaker); समासः: श्रीमान् प्रह्लादः
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कथनक्रिया
धन्याःblessed, fortunate
धन्याः:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (qualifies “ते”)
तुindeed, but
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधसूचक-निपात (particle: indeed/but)
नरलोकाःpeople of the human world
नरलोकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः: नराणां लोकाः (people of the human world)
तेthose
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; अन्वादेश
गोमत्याम्in/at the Gomati (river)
गोमत्याम्:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगोमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; देशाधिकरण (river/place)
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
कृतोदकाःhaving performed ablution / water-rite
कृतोदकाः:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत + उदक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; समासः: कृतम् उदकम् येषाम् / कृतोदकं कृतवन्तः (having performed water-rite/ablution)
पूजयिष्यन्तिwill worship
पूजयिष्यन्ति:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; क्रिया
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
कृष्णम्Krishna
कृष्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्म
केतकीतुलसीदलैःwith ketakī and tulasī leaves
केतकीतुलसीदलैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकेतकी + तुलसी + दल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; करण; द्वन्द्व-समासः: केतकी-तुलसी (two plants) + दल (leaves)
Speaker

Prahlāda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomatī (Gomti) at Dvārakā

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: Prahlāda speaks in reverence, pointing to pilgrims bathing in the Gomati; devotees then approach Kṛṣṇa’s shrine with tulasī leaves and fragrant ketakī blossoms, carrying lamps and water pots.

Characters & Entities
P
Prahlāda
G
Gomatī (river)
K
Kṛṣṇa
K
Ketakī
T
Tulasī

FAQs

Pilgrimage becomes complete when tīrtha-bathing is joined with heartfelt worship of Kṛṣṇa using sacred offerings.

The Gomati river at Dvārakā is highlighted as a purifying setting for worship.

Bathe/perform water-rites in the Gomati and worship Kṛṣṇa with ketakī flowers and tulasī leaves.

←Previous Verse
Next Verse→