Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

Devanagari script

प्राणिनो ये मृताः केचिद्द्वारकां कृष्णसन्निधौ । पापिनस्तत्पदं यांति भित्त्वा सूर्यस्य मंडलम्

Transliteration

prāṇino ye mṛtāḥ keciddvārakāṃ kṛṣṇasannidhau | pāpinastatpadaṃ yāṃti bhittvā sūryasya maṃḍalam

Translation

دوارکا میں، کرشن کی عین حضوری میں، جو بھی جاندار مرے—خواہ گناہوں سے لدے ہوں—وہ سورج کے منڈل کو چیر کر اُس کے اعلیٰ دھام کو پا لیتے ہیں۔

Word by Word

• प्राणिनः: living beings, persons
• प्राणिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्राणिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural

• मृताः: dead
• मृताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मृत (कृदन्त; √मृ (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural; क्त-प्रत्ययान्त (dead); विशेषणम् (प्राणिनः)

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् + चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural; अनिश्चितवाचक (some)

• द्वारकाम्: Dvārakā (to)
• द्वारकाम्: Karma (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वारका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Accusative (2nd), Singular

• कृष्णसन्निधौ: in the presence of Krishna
• कृष्णसन्निधौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण-सन्निधि (प्रातिपदिक; कृष्ण + सन्निधि)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Locative (7th), Singular; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (कृष्णस्य सन्निधिः)

• पापिनः: sinful
• पापिनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पापिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural; विशेषणम् (केचित्/प्राणिनः)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative (2nd), Singular; विशेषणम् (पदम्)

• पदम्: state, abode
• पदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative (2nd), Singular

• यान्ति: go, attain
• यान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन — Present Indicative, 3rd Person, Plural

• भित्त्वा: having broken through
• भित्त्वा: Purvakala (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: √भिद् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund) — Absolutive: ‘having pierced/broken through’

• सूर्यस्य: of the sun
• सूर्यस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Genitive (6th), Singular

• मण्डलम्: orb, disc
• मण्डलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative (2nd), Singular

Speaker

Skanda (deduced from Dvārakā Māhātmya narration style within Skanda Purāṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee’s final moments in Dvārakā near Kṛṣṇa’s presence; a luminous upward path beyond the sun’s orb symbolizes release from samsāra into Kṛṣṇa’s supreme abode.

Characters & Entities

• Dvārakā
• Kṛṣṇa
• Sūrya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dvārakā is portrayed as a liberating kṣetra: even sinners who die near Kṛṣṇa can attain His supreme abode.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, sanctified by Kṛṣṇa’s presence, is glorified as a mokṣa-bestowing sacred place.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; the emphasis is on the salvific power of dying in Dvārakā near Kṛṣṇa.