Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 63

Devanagari script

ये ध्यायंति मनोवृत्त्या गमनं द्वारकां प्रति । तेषां विलीयते पापं पूर्वजन्मायुतैः कृतम्

Transliteration

ye dhyāyaṃti manovṛttyā gamanaṃ dvārakāṃ prati | teṣāṃ vilīyate pāpaṃ pūrvajanmāyutaiḥ kṛtam

Translation

جو لوگ باطنی نیت سے دوارکا کی یاترا کا محض دھیان کرتے ہیں، اُن کے بے شمار پچھلے جنموں کے جمع شدہ گناہ بھی گھل کر مٹ جاتے ہیں۔

Word by Word

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• ध्यायन्ति: meditate, contemplate
• ध्यायन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• मनोवृत्त्या: by mental intention/with the mind’s activity
• मनोवृत्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक) + वृत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मनसः वृत्तिः)

• गमनम्: going, journey
• गमनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गम् (धातु) → गमन (प्रातिपदिक; ल्युट्-प्रत्ययान्त भाववाचक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ल्युट्-कृदन्त (action noun)

• द्वारकाम्: Dvārakā
• द्वारकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वारका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रति: towards
• प्रति: Gati/Direction (दिशा)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्गसदृश-निपात (preposition): ‘towards’

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• विलीयते: is dissolved, disappears
• विलीयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + ली (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः: ‘dissolves/is destroyed’

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पूर्वजन्मायुतैः: by tens of thousands of former births
• पूर्वजन्मायुतैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक) + अयुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (पूर्वेषु जन्मसु अयुतानि) ‘by tens of thousands of former births’

• कृतम्: committed, done
• कृतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) → कृत (क्त-कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि: ‘done/committed’ (पापस्य विशेषणम्)

Speaker

Sūta (deduced; Prabhāsa Khaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee seated in meditation visualizes a luminous path leading to Dvārakā; dark karmic smoke labeled ‘pāpa’ dissolves into light as the mind turns toward the city.

Characters & Entities

• Dvārakā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere inward orientation toward a sacred place—especially Dvārakā—is itself purifying and destroys long-standing karmic impurity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, revered as Kṛṣṇa’s city and a preeminent Vaiṣṇava tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Meditative recollection/intent (dhyāna, manovṛtti) of going to Dvārakā is highlighted.