Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

संपूर्णैकादशी भूत्वा द्वादश्यां वर्द्धते यदि । उन्मीलिनीति विख्याता तिथीनामुत्तमा तिथिः

Transliteration

saṃpūrṇaikādaśī bhūtvā dvādaśyāṃ varddhate yadi | unmīlinīti vikhyātā tithīnāmuttamā tithiḥ

Translation

جب ایکادشی پوری طرح قائم ہو کر بھی دوادشی میں بڑھ جائے، تو وہ غیر معمولی تِتھی “اُنمیلیِنی” کے نام سے مشہور ہوتی ہے—تِتھیوں میں سب سے افضل تِتھی۔

Word by Word

• संपूर्णैकादशी: the full Ekādaśī
• संपूर्णैकादशी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संपूर्ण + एकादशी (प्रातिपदिके)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (संपूर्णा या एकादशी)

• भूत्वा: having become
• भूत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय-भावकृदन्त (gerund/absolutive)

• द्वादश्याम्: on the Dvādaśī (tithi)
• द्वादश्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्वादशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• वर्धते: extends, increases
• वर्धते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृध् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• यदि: if
• यदि: None
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्त-अव्यय (if)

• उन्मीलिनी: Unmīlinī (name of the tithi)
• उन्मीलिनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उन्मीलिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (तिथिनाम)

• इति: thus
• इति: None
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: नामनिर्देश/उद्धरण-अव्यय (thus-called)

• विख्याता: is renowned (as)
• विख्याता: Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + ख्या (धातु) → विख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तिथीनाम्: of the tithis (lunar days)
• तिथीनाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तिथि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• उत्तमा: best
• उत्तमा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तिथिः: tithi (lunar day)
• तिथिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तिथि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narrator (contextual; speaker not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Unmīlinī (tithi-yoga)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Muni addressed implicitly in the sequence

Visual Art Cues

Scene: A pañcāṅga-bearing priest indicates the Ekādaśī line flowing into Dvādaśī; above, the moon’s phases form a halo labeled ‘Unmīlinī’ as the ‘best of tithis’.

Characters & Entities

• Ekādaśī
• Dvādaśī
• Unmīlinī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred time (tithi) is itself a field of dharma; observing special tithi junctions heightens the merit of devotional practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse focuses on tithi-classification; the broader passage belongs to Dvārakā Māhātmya, which glorifies Dvārakā and its tīrthas.

What ritualistic prescription is mentioned?

It identifies the Unmīlinī condition—Ekādaśī extending into Dvādaśī—used to time fasting and night-vigil observances.