Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

Devanagari script

ये केचित्तत्र पाषाणाः कृष्णचक्रेण मुद्रिताः । तेषां स्पर्शनमात्रेण मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

Transliteration

ye kecittatra pāṣāṇāḥ kṛṣṇacakreṇa mudritāḥ | teṣāṃ sparśanamātreṇa mucyate sarvakilbiṣaiḥ

Translation

وہاں جو بھی پتھر پائے جاتے ہیں، وہ کرشن کے چکر کی مُہر سے نشان زدہ ہیں۔ انہیں محض چھو لینے سے انسان تمام گناہوں اور آلودگیوں سے چھوٹ جاتا ہے۔

Word by Word

• ये: those who/which
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; अनिश्चितार्थक सर्वनाम (‘some’)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (adverb of place)

• पाषाणाः: stones
• पाषाणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाषाण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन

• कृष्णचक्रेण: by Krishna’s discus
• कृष्णचक्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; समासः कृष्ण-चक्र (कर्मधारयः: ‘कृष्णस्य चक्रम्/कृष्णं चक्रम्’)

• मुद्रिताः: marked/sealed
• मुद्रिताः: Kriya (Predicative/कर्मणि-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुद्र् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; कर्मणि

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम

• स्पर्शनमात्रेण: by mere touch
• स्पर्शनमात्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्पर्शन (प्रातिपदिक; √स्पृश् (धातु) + ल्युट्) + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; समासः स्पर्शन-मात्र (तत्पुरुषः: ‘स्पर्शनस्य मात्रेण’ = ‘mere touch’)

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः

• सर्वकिल्बिषैः: from all sins
• सर्वकिल्बिषैः: Apadana (Ablative-sense via instrumental; from all sins)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + किल्बिष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; समासः सर्व-किल्बिष (तत्पुरुषः: ‘सर्वैः किल्बिषैः’)

Speaker

Skanda (deduced from Dvārakā-māhātmya narrative style within Skanda Purāṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakrāṅkita-pāṣāṇa (Dvārakā)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims on a rocky Dvārakā shore discover stones bearing a crisp cakra-imprint; one devotee touches the stone with folded hands as a subtle aura indicates purification.

Characters & Entities

• Kṛṣṇa
• Cakra (Sudarśana)
• Pāṣāṇa (sacred stones)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Contact with sanctified objects associated with the Lord (here, cakra-marked stones) is depicted as a powerful purifier when approached with faith.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā and its environs, where cakra-marked sacred stones are said to be found.

What ritualistic prescription is mentioned?

Sparśana (ritual touch/darśana by contact) of cakra-marked stones as a means of purification.