Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

Devanagari script

किं तु तत्र कृतं पापं वज्रलेपं सुदारुणम् । शूद्रीसंपर्क पापेन जातोऽसौ क्रूरयोनिषु

Transliteration

kiṃ tu tatra kṛtaṃ pāpaṃ vajralepaṃ sudāruṇam | śūdrīsaṃparka pāpena jāto'sau krūrayoniṣu

Translation

لیکن وہاں کیا گیا گناہ بجلی کی تہہ کی مانند نہایت ہولناک تھا؛ شودری عورت سے ناروا صحبت کے گناہ کے سبب وہ درندہ صفت رحموں میں پیدا ہوا۔

Word by Word

• किम्: however
• किम्: सम्बन्ध (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रयोग; प्रश्नार्थक-निपात (here: 'however/what then' in idiom 'किं तु')

• तु: but
• तु: सम्बन्ध (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/अपवादार्थक-निपात

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय

• कृतम्: done/committed
• कृतम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)

• पापम्: sin
• पापम्: कर्ता/विषय (Subject/topic)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• वज्रलेपम्: an indelible (vajra-like) stain
• वज्रलेपम्: समानााधिकरण (Apposition to पापम्)
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक) + लेप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुष: 'वज्रवत् लेपः' (adamantine coating/indelible stain)

• सुदारुणम्: very dreadful
• सुदारुणम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + दारुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (qualifying वज्रलेपम्/पापम्)

• शूद्री: of a Śūdra woman
• शूद्री: सम्बन्ध (Genitive within compound)
• Type: Noun
• Root: शूद्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-समासपूर्वपद (in compound)

• संपर्क: contact/association
• संपर्क: सम्बन्ध (Within compound)
• Type: Noun
• Root: संपर्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी/तृतीया-समासपूर्वपद (in compound sense: contact/association)

• पापेन: by/through the sin
• पापेन: हेतु (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• जातः: was born
• जातः: क्रिया (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) → जात (कृदन्त, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकालिक (born)

• असौ: he
• असौ: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम (demonstrative)

• क्रूर: cruel
• क्रूर: अधिकरण-विशेषण (Locative qualifier)
• Type: Adjective
• Root: क्रूर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-बहुवचन (समासपूर्वपद-रूप; qualifying योनिषु)

• योनिषु: in wombs/births (species)
• योनिषु: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: योनि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन

Speaker

Sūta (deduced: Purāṇic narration within Prabhāsa Khaṇḍa)

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage audience

Visual Art Cues

Scene: A symbolic depiction of sin as a dark, metallic ‘coating’ on the subtle body; thunderbolt imagery (vajra) hovering; the soul pushed toward fierce wombs—shadowy animal forms emerging from darkness.

Characters & Entities

• Vārāṇasī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even when a tīrtha’s grace delays hellish fall, specific grave actions can still harden into karmic residue, ripening as painful rebirths.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the Kāśī/Vārāṇasī context indirectly, contrasting tīrtha-prabhāva with lingering karmic consequence.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it emphasizes karmic causality and the severity of certain transgressions.