Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

Devanagari script

अन्ये स्मरंति देवेशमनादिनिधनं विभुम् । केचिज्जपंति मुनयः स्तोत्राणि परया मुदा

Transliteration

anye smaraṃti deveśamanādinidhanaṃ vibhum | kecijjapaṃti munayaḥ stotrāṇi parayā mudā

Translation

کچھ لوگ دیوتاؤں کے ایشور، بے آغاز و بے انجام، ہمہ گیر پربھو کو یاد کرتے ہیں؛ اور کچھ رشی نہایت مسرت سے جپ کے طور پر بھجن و ستوتر پڑھتے ہیں۔

Word by Word

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural); सर्वनाम-प्रयोग (pronominal adjective)

• स्मरन्ति: they remember
• स्मरन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural); परस्मैपद

• देवेशम्: the Lord of gods
• देवेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: देवानाम् ईशः); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)

• अनादिनिधनम्: beginningless and endless
• अनादिनिधनम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनादि + निधन (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास (अनादि च निधनं च; न-समासार्थे ‘without beginning and end’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying ‘deveśam’)

• विभुम्: the all-pervading mighty one
• विभुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); ‘deveśam’ इत्यस्य समानाधिकरण-विशेषणवत्

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (प्रातिपदिक; सर्वनाम) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural); अनिश्चित-प्रयोग (indefinite pronoun)

• जपन्ति: they chant
• जपन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural); परस्मैपद

• मुनयः: sages
• मुनयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural); ‘केचित्’ इत्यस्य अप्पोजिशन

• स्तोत्राणि: hymns
• स्तोत्राणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन (Plural)

• परया: with supreme
• परया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying ‘mudā’)

• मुदा: joy, delight
• मुदा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)

Speaker

Sūta (deduced from section context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sages sit in meditation with rosaries, some softly chanting hymns; above them, the infinite Vāsudeva is envisioned as all-pervading light without beginning or end.

Characters & Entities

• Deveśa
• Muni
• Stotra
• Japa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembrance (smaraṇa) and mantra-like repetition of hymns (japa) are praised as joyful ways to abide in the timeless Lord.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā is the contextual holy place, portrayed as a field where remembrance and hymn-chanting naturally arise.

What ritualistic prescription is mentioned?

Japa of stotras and continuous smaraṇa of the Lord.