Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 77

Devanagari script

यदा च मयि वै कुण्ठमधिरूढे महामुने । प्रवेक्ष्यति तदा तेजो मम सर्वं त्रिविक्रमे

Transliteration

yadā ca mayi vai kuṇṭhamadhirūḍhe mahāmune | pravekṣyati tadā tejo mama sarvaṃ trivikrame

Translation

اور جب میں، اے مہا مُنی، ویکنٹھ پر عروج پاؤں گا، تب میرا سارا نور و تجلّی تری وِکرم میں داخل ہو جائے گا۔

Word by Word

• यदा: when
• यदा: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb: 'when')

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction: 'and')

• मयि: in me
• मयि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, उत्तमपुरुष; सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; लिङ्ग-निर्देशः न (pronoun)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक/खल्वर्थक-अव्यय (emphatic particle)

• कुण्ठम्: Vaikuṇṭha (the abode named Kuṇṭha/Vaikuṇṭha)
• कुण्ठम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुण्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• अधिरूढे: when (it is) ascended/entered (i.e., when I have mounted/occupied Vaikuṇṭha)
• अधिरूढे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: अधि-रुह् (धातु) → अधिरूढ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग; 'कुण्ठम्' इत्यस्य विशेषणम्

• महामुने: O great sage
• महामुने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महामुनि (प्रातिपदिक: महा + मुनि)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति (Vocative), एकवचन; संबोधन

• प्रवेक्ष्यति: will enter
• प्रवेक्ष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-विश् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (then)

• तेजः: splendour, radiance
• तेजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, उत्तमपुरुष; षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• सर्वम्: all, entire
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; 'तेजः' इत्यस्य विशेषणम्

• त्रिविक्रमे: in Trivikrama (Vishnu)
• त्रिविक्रमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रिविक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

Speaker

Keśava (Śrī Viṣṇu)

Characters & Entities

• Vaikuṇṭha
• Trivikrama
• Keśava

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇa frames divine manifestations as purposeful: radiance and presence can be re-concentrated into a specific form for cosmic order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader context is Dvārakā Māhātmya, though this verse emphasizes Vaikuṇṭha/Trivikrama theology rather than a bathing spot.

What ritualistic prescription is mentioned?

None stated; the verse is doctrinal, describing the movement of divine tejas.