Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 48

Devanagari script

प्राप्य द्वारवतीं पुण्यां मत्प्रसादाद्द्विजोत्तमाः । प्रभावाद्द्वारकायाश्च सत्यमाविर्भविष्यति

Transliteration

prāpya dvāravatīṃ puṇyāṃ matprasādāddvijottamāḥ | prabhāvāddvārakāyāśca satyamāvirbhaviṣyati

Translation

میری عنایت سے، اے بہترین دِویجوں، جب تم پاک دُواروتی کو پہنچو گے—اور دُوارکا کے اثر سے—حق آشکار ہو جائے گا۔

Word by Word

• प्राप्य: having reached/obtained
• प्राप्य: Kriya-viseshana (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: प्राप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातुः प्राप् (to obtain)

• द्वारवतीम्: Dvāravatī (city)
• द्वारवतीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वारवती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• पुण्याम्: holy, meritorious
• पुण्याम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying द्वारवतीम्)

• मत्-प्रसादात्: from my grace
• मत्-प्रसादात्: Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: मम प्रसादः)

• द्विजोत्तमाः: best of the twice-born (Brahmins)
• द्विजोत्तमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; कर्मधारय-समासः (श्रेष्ठा द्विजाः)

• प्रभावात्: due to (its) power
• प्रभावात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन

• द्वारकायाः: of Dvārakā
• द्वारकायाः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: द्वारका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• आविर्भविष्यति: will manifest/appear
• आविर्भविष्यति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आविर्भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Prahlāda (contextual narrator within the Dvārakā Māhātmya passage)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvāravatī/Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A sage-like brāhmaṇa group entering Dvārakā’s gates; a subtle beam of light descends (symbolizing ‘my grace’), illuminating a hidden inscription ‘satya’ on the path; the city appears as a mandala of truth.

Characters & Entities

• Dvāravatī (Dvārakā)
• Dvārakā
• dvija (Brāhmaṇas/twice-born)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace and the sanctity of a supreme tīrtha can reveal spiritual truth to sincere seekers.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvāravatī/Dvārakā is explicitly praised as a holy city whose power makes truth manifest.

What ritualistic prescription is mentioned?

The prescription is pilgrimage—‘having reached Dvārakā’; no additional rite is specified in this verse.