Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

प्रयांति तानि सर्वाणि स्वंस्वं स्थानं प्रति प्रभो । अधुनाऽहं परिश्रांता दह्यमाना त्वहर्निशम्

prayāṃti tāni sarvāṇi svaṃsvaṃ sthānaṃ prati prabho | adhunā'haṃ pariśrāṃtā dahyamānā tvaharniśam

“اے پرَبھو! یہ سب اپنے اپنے مقام کی طرف روانہ ہو رہے ہیں۔ اور اب میں نہایت تھک چکی ہوں، گویا دن رات جلتی رہتی ہوں۔”

प्रयान्तिthey go; depart
प्रयान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+या (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथमपुरुष), बहुवचन; परस्मैपद
तानिthose
तानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘तानि’ इत्यस्य विशेषणम्
स्वम्one's own
स्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘स्थानम्’ इत्यस्य विशेषणम्
स्वम्each (one's) own
स्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोगः (distributive: each his own)
स्थानम्place; abode
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
Adhikarana (Goal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश-अव्यय/पूर्वपद (preposition) गत्यर्थे
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative/संबोधन), एकवचन
अधुनाnow
अधुना:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
परिश्रान्ताexhausted
परिश्रान्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि+श्रान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; श्रम् (धातु) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृविशेषणम् ‘अहम्’
दह्यमानाbeing burned; tormented
दह्यमाना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदह् (धातु) + यमान (शानच्/वर्तमानकाले कर्मणि)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मणि वर्तमानकृदन्त (passive present participle)
तुbut; indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (particle: but/indeed)
अहर्निशम्day and night; constantly
अहर्निशम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअहन् + निशा (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्ययीभाव (adverbial compound)

Gautamī (Godāvarī)

Tirtha: Gautamī (as purifier among tīrthas) and the transient sarva-tīrtha-sannidhāna

Type: river

Scene: A poignant closing tableau: distant figures of tīrthas/deities receding toward their realms; Gautamī-devī remains by the riverbank, shoulders lowered, face weary, a subtle fiery aura indicating inner burning; Nārada stands concerned.

FAQs

Even amidst sacred presences, suffering can persist; it prompts seeking a dharmic remedy and higher guidance.

No single site is praised; the verse narrates the departure of gathered tīrthas to their respective abodes.

None is specified; the verse sets up the need for a remedy to inner ‘burning’ (pāpa/duḥkha).