Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 29

Devanagari script

सतालवाद्यसंयुक्तं संगीतं जागरं हरेः । यः कारयति देवस्य द्वादश्यां दानसंयुतम्

Transliteration

satālavādyasaṃyuktaṃ saṃgītaṃ jāgaraṃ hareḥ | yaḥ kārayati devasya dvādaśyāṃ dānasaṃyutam

Translation

جو شخص دْوادشی کے دن خیرات کے ساتھ، تال اور سازوں سے آراستہ بھکتی سنگیت کے ذریعے ہری کے جاگَرَن کا اہتمام کراتا ہے، وہ دیو کے محبوب بھکتوں میں سرفہرست ہے۔

Word by Word

• स: with
• स: Sambandha (Association/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: स (अव्यय)
• Form: समुच्चय/सह-अर्थे अव्ययम् (particle meaning 'with')

• ताल: cymbal/beat (tāla)
• ताल: Sambandha (Association/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ताल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound stem)

• वाद्य: musical instrument
• वाद्य: Sambandha (Association/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वाद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound stem)

• संयुक्तम्: combined/associated
• संयुक्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्+युज् (धातु) → संयुक्त (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• संगीतम्: music
• संगीतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संगीत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मपदम्

• जागरम्: night-vigil (jāgara)
• जागरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जागर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मपदम्

• हरेः: of Hari (Vishnu)
• हरेः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम

• कारयति: causes to be done/arranges
• कारयति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) (णिच् causative)
• Form: लट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)

• देवस्य: of the deity
• देवस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध

• द्वादश्याम्: on the Dvādaśī (12th lunar day)
• द्वादश्याम्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्वादशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणम् (time-locative)

• दान: gift/charity
• दान: Sambandha (Association/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound stem)

• संयुतम्: accompanied (with)
• संयुतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्+युज् (धातु) → संयुत (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (to saṃgītaṃ/jāgaraṃ)

Speaker

Narrator within Dvārakā-māhātmya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā Hari-jāgaraṇa on Dvādaśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A temple courtyard at night on Dvādaśī: singers in a semicircle, mṛdaṅga and cymbals keeping tāla, lamps blazing, devotees awake in Hari’s praise; a donor offers gifts to the needy/brāhmaṇas.

Characters & Entities

• Hari

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bhakti becomes complete when worship is communal and joyful (music and kīrtana) and also compassionate (dāna).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Dvārakā region’s devotional culture is celebrated in this Dvārakā-māhātmya passage.

What ritualistic prescription is mentioned?

On Dvādaśī, conduct Hari-jāgaraṇa with devotional music (tāla-vādya-saṃgīta) and include acts of charity (dāna).