Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 64

Devanagari script

पठिष्यंति नरा नित्यं ये वै श्रोप्यंति भक्तितः । तुलापुरुषदानस्य फलं ते प्राप्नुवंति हि

Transliteration

paṭhiṣyaṃti narā nityaṃ ye vai śropyaṃti bhaktitaḥ | tulāpuruṣadānasya phalaṃ te prāpnuvaṃti hi

Translation

جو لوگ نِتّیہ اس کا پاٹھ کرتے ہیں اور جو بھکتی سے اسے سنتے ہیں، وہ یقیناً تُلاپُرُش دان (تول کر دیا جانے والا دان) کا پھل پاتے ہیں۔

Word by Word

• पठिष्यन्ति: will recite/read
• पठिष्यन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• नराः: men; people
• नराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभाव (adverbial accusative)

• ये: who
• ये: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• श्रोप्स्यन्ति: will hear
• श्रोप्स्यन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• भक्तितः: out of devotion; devoutly
• भक्तितः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb), हेतौ/प्रकारे

• तुलापुरुष-दानस्य: of the tulāpuruṣa-gift (weighing donation)
• तुलापुरुष-दानस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तुलापुरुष (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष-समास (तुलापुरुषस्य दानम्); नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• फलम्: the fruit
• फलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम (they)

• प्राप्नुवन्ति: attain
• प्राप्नुवन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle: emphasis/causal)

Speaker

Mārkaṇḍeya (deduced from section continuity)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Audience/king addressed in the section

Visual Art Cues

Scene: A householder performs daily recitation from a manuscript while another listens; beside them a symbolic balance scale shows a human figure being weighed against gold/grain (tulāpuruṣa), indicating equivalence of merit.

Characters & Entities

• Tulāpuruṣa-dāna
• Bhakti
• Recitation

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional recitation and listening can equal the merit of grand charitable rites.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage functions within Dvārakā Māhātmya, reinforcing Dvārakā-centered devotional practice.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nitya-pāṭha (regular recitation) and bhakti-śravaṇa (devotional listening); the merit is likened to tulāpuruṣa-dāna.