Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 63

Devanagari script

श्रोष्यंति जागरे ये वै माहात्म्यं केशवस्य च । सर्वपापविनिर्मुक्ताः पदं यास्यंति वैष्णवम्

Transliteration

śroṣyaṃti jāgare ye vai māhātmyaṃ keśavasya ca | sarvapāpavinirmuktāḥ padaṃ yāsyaṃti vaiṣṇavam

Translation

جو لوگ جاگرتا (جاگرن) میں کیشوَ کی مہاتمیا سنتے ہیں، وہ سب گناہوں سے پاک ہو کر یقیناً ویشنو پد (دھام) کو پہنچتے ہیں۔

Word by Word

• श्रोष्यन्ति: will hear
• श्रोष्यन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• जागरे: in a vigil; during wakefulness
• जागरे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जागर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (अधिकरण)

• ये: those who
• ये: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• माहात्म्यम्: the greatness (glory)
• माहात्म्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• केशवस्य: of Keśava
• केशवस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: केशव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• सर्व-पाप-विनिर्मुक्ताः: freed from all sins
• सर्व-पाप-विनिर्मुक्ताः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + वि-निर्-मुच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: तत्पुरुष-समास (सर्वाणि पापानि येभ्यः विनिर्मुक्ताः); क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (ये)

• पदम्: state; abode
• पदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• यास्यन्ति: will go/attain
• यास्यन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• वैष्णवम्: Vaiṣṇava (of Viṣṇu)
• वैष्णवम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वैष्णव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पदम्)

Speaker

Mārkaṇḍeya (deduced from section continuity)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: Night vigil in a lamp-lit temple hall at Dvārakā: devotees listening to Keśava’s māhātmya, singing softly, eyes open in wakefulness; a radiant path symbolizing Vaiṣṇava pada rises above.

Characters & Entities

• Keśava
• Vaiṣṇava-pada
• Jāgaraṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Vigil combined with devotional listening purifies sins and directs the devotee toward Viṣṇu’s realm.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The context is Dvārakā Māhātmya; the vigil is tied to the devotional culture of Keśava/Kṛṣṇa in Dvārakā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Jāgaraṇa (staying awake as a vow) and śravaṇa (listening to Keśava’s māhātmya).