Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 61

Devanagari script

वंजुली द्वारका गंगा गया गोविंदकीर्त्तनम् । गोमती गोकुलं गीता दुर्ल्लभं गोपिचन्दनम्

Transliteration

vaṃjulī dvārakā gaṃgā gayā goviṃdakīrttanam | gomatī gokulaṃ gītā durllabhaṃ gopicandanam

Translation

ونجُلی؛ دوارکا؛ گنگا؛ گیا؛ گووند کے نام کا کیرتن؛ گومتی؛ گوکُل؛ گیتا؛ اور نایاب گوپی چندن—یہ سب نہایت پُنّیہ بخش کہے گئے ہیں۔

Word by Word

• वंजुली: Vaṃjulī (a sacred place)
• वंजुली: Karta/Listing item (उद्देश्य/निर्देश)
• Type: Noun
• Root: वंजुली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• द्वारका: Dvārakā
• द्वारका: Karta/Listing item
• Type: Noun
• Root: द्वारका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गंगा: Gaṅgā
• गंगा: Karta/Listing item
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गया: Gayā
• गया: Karta/Listing item
• Type: Noun
• Root: गया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गोविन्द-कीर्त्तनम्: chanting/praise of Govinda
• गोविन्द-कीर्त्तनम्: Karta/Listing item
• Type: Noun
• Root: गोविन्द (प्रातिपदिक) + कीर्त्तन (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष-समास (गोविन्दस्य कीर्त्तनम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• गोमती: Gomatī (river)
• गोमती: Karta/Listing item
• Type: Noun
• Root: गोमती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गोकुलम्: Gokula
• गोकुलम्: Karta/Listing item
• Type: Noun
• Root: गोकुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• गीता: the Gītā
• गीता: Karta/Listing item
• Type: Noun
• Root: गीता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दुर्ल्लभम्: hard to obtain
• दुर्ल्लभम्: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (implied: वस्तु/फलम्)

• गोपी-चन्दनम्: gopī-candana (sacred sandal paste)
• गोपी-चन्दनम्: Karta/Listing item
• Type: Noun
• Root: गोपी (प्रातिपदिक) + चन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (गोपीसम्बन्धि चन्दनम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

Speaker

Mārkaṇḍeya (deduced from section continuity)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vaṃjulī; Dvārakā; Gaṅgā; Gayā; Gomati; Gokula

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King and pilgrims/devotees

Visual Art Cues

Scene: A garland-like montage: icons of Vaṃjulī vrata, Dvārakā by the sea, flowing Gaṅgā, Gayā śrāddha altar, Gomati river, pastoral Gokula, an open Gītā manuscript, devotees singing Govinda-kīrtana, and a small box of gopī-candana tilaka marked ‘rare’.

Characters & Entities

• Vaṃjulī
• Dvārakā
• Gaṅgā
• Gayā
• Govinda
• Gomatī
• Gokula
• Gītā
• Gopī-candana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage, scripture, and devotion (especially Govinda-kīrtana) are all affirmed as powerful sources of merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Multiple tīrthas are named—especially Dvārakā, Gaṅgā, Gayā, and the Gomati—along with Vaṃjulī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Govinda-kīrtana (chanting/singing of Govinda) and the devotional use of gopī-candana (tilaka) are implied.